“من برای اصلاح دین جدم و احیای امر به معروف و نهی از منکر قیام کردم” این صدا چقدر آشناست. انگار که سالهای سال است هر شب و روز در گوشم زمزمه می شود و گویی که خوب صاحبش را می شناسم. دوباره گوش کن. صدا نزدیک تر می شود. دقت کن ببین می شناسی صدا از کیست؟ “اگر دین جدم پیامبر(ص) جز با كشته شدن من استوار نمیشود، پس ای شمشیرها مرا دریابید” نمی دانم. صدا برایم آشناست اما این حرفها را نمی فهمم. نمی شناسم این حرفها از کیست! الله اکبر! برادر این صدای حسین(ع) است!
هان! اي مردمان! علي را برتر بدانيد، که او برترين انسان از زن و مرد بعد از من است…. هرکه با او بستيزد و بر ولايتش گردن ننهد نفرين و خشم من بر او باد. (خطبه ي غديريه)
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: از جمله تواضع و فروتنى، سلام کردن بر هر کسى است که بر او مىگذرى، و نشستن در پایین مجلس است.
امام حسين عليه السلام : مَن أَحجَمَ عَنِ الرَّىِ وَعَيِيَت بِهِ الحِيَلُ كانَ الرِّفقَ مِفتاحُهُ؛ هر كس فكرش به جايى نرسد و راه تدبير بر او بسته شود، كليدش مداراست. بحارالأنوار، ج75، ص128
امام صادق علیه السلام: اَفضَلُ العِبادةُ اِدمانُ التَّفکُّرفی اللهِ و فی قُدرَتهِ؛ برترین عبادت مداومت نمودن بر تفکر درباره خداوند و قدرت اوست. الکافی،ج2،ص55
قالَ الإمامُ أبوالحسن علىّ النقی الهادی (علیه السلام) :لا تَطْلُبِ الصَّفا مِمَّنْ کَدِرْتَ عَلَیْهِ، وَلاَ النُّصْحَ مِمَّنْ صَرَفْتَ سُوءَ ظَنِّکَ إلَیْهِ، فَإنَّما قَلْبُ غَیْرِکَ کَقَلْبِکَ لَهُ. از کسى که نسبت به او کدورت و کینه دارى، صمیّمیت و محبّت مجوى. همچنین از کسى که نسبت به او بدگمان هستى، نصیحت و موعظه طلب نکن، چون که دیدگاه و افکار دیگران نسبت به تو همانند قلب خودت نسبت به آن ها مى باشد.بحار الأنوار: ج ۷۵، ص ۳۶۹، ح ۴، أعلام الدّین: ص ۳۱۲، س ۱۴٫
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: خشم و غضب، کلید هر گونه شرّ و بدى است.
امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فرمودند: «إِنّا غَيْرُ مُهْمِلينَ لِمُراعاتِكُمْ، وَ لا ناسينَ لِذِكْرِكُمْ، وَ لَوْ لا ذلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللاَّْواهُ، وَ اصْطَلَمَكُمُ الاَْعْداءُ. فَاتَّقُوا اللّهَ جَلَّ جَلالُهُ وَ ظاهِرُونا.» «ما در رعايت حال شما كوتاهى نمی كنيم و ياد شما را ازخاطر نبرده ايم ، كه اگر جز اين بود گرفتارى ها به شما روى مى آورد و دشمنان، شما را ريشه كن مى كردند . از خدا بترسيد و ما را پشتيبانى كنيد».
امام علی علیه السلام: العِلمُ وَراثَهٌ کَریمَهٌ ، وَ الادابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَهٌ ، وَ الفِکرُ مِرآهٌ صافِیَهٌ؛ علم میراث گرانبهائی است و ادب لباس فاخر و زینتی است و فکر آئینه ای است صاف. نهج البلاغه،ص469
امام جواد(ع): بدان که از ديد خداوند پنهان نيستي پس بنگر که چگونه هستي!
امام صادق علیه السلام: فِکرَةُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ اَلفِ سَنَةٍ؛ یک ساعت اندیشیدن در خیر و صلاح از هزار سال عبادت بهتر است.
پيامبر صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله : اَوصانى رَبّى بِسَبعٍ: اَوصانى بِالاِْخلاصِ فِى السِّرِّ وَ الْعَلانيَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنى و اُعْطىَ مَن حَرَمَنى و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنى و اَن يَكونَ صَمْتى فِكْرا وَ نَظَرى عِبَرا؛ پروردگارم هفت چيز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشكار، گذشت از كسى كه به من ظلم نموده، بخشش به كسى كه مرا محروم كرده، رابطه با كسى كه با من قطع رابطه كرده، و سكوتم همراه با تفكّر و نگاهم براى عبرت باشد. كنزالفوائد،ج2،ص11
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری علیه السلام: لَیسَتِ العِبادَةُ کَثرَةَ الصیّامِ وَ الصَّلوةِ وَ انَّما العِبادَةُ کَثرَةُ التَّفَکُّر فی أمر اللهِ؛ عبادت کردن به زیادی روزه و نماز نیست، بلکه (حقیقت) عبادت، زیاد در کار خدا اندیشیدن است. تحف العقول، ص442
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

اثری گرانقدر و باارزش

در دوران امام سجاد (ع) در سایه حکومت شوم اموی، اکثر ارزشهای دینی دچار تحریف شده بود و تربیت دینی مردم بسیار تنزل یافته و ارزشهای جاهلی رفته رفته احیا گشته و احکام دین و شریعت به دست فراموشی سپرده می شد. و خطراتی چون فرهنگهای جاهلی و بیگانه و عافیت طلبی منفی، اسلام را شدیدا تهدید می کرد. امام سجاد (ع) با یک حرکت جهادی رسالت خود را آغاز نمود و بار دیگر توجه جامعه را به معارف دینی جلب فرمود. آن بزرگوار در قالب دعا و نیایش به مبارزه با باطل برخاست و از این سلاح برای بیان عقاید اسلامی استفاده نمود.

کتاب صحیفه سجادیه که مشتمل بر دعاهای آن بزرگوار است، وسیله موثری در آشنایی و تقویت معرف اسلامی می باشد و بدلیل ریشه در کلام الهی داشتن، منبع بسیار متقنی است که در زمینه های اعتقادات و اخلاقیات میتوان به آن کتاب شریف مراجعه نمود.

از دعاهای مهم این کتاب، دعای مکارم اخلاق می باشد. حضرت امام سجاد(ع) دربیشتر فرازهای این دعا، به حیات اجتماعی و ارزشهای اجتماعی پرداخت نموده است و این ناظر بر اهمیت جامعه بشری و تعهد انسان نسبت به آن و بیان نوع ارزشهایی است که باید در آن جامعه حاکم باشد.

حضرت در فرازی از این دعا چنین به درگاه خدا عرضه میدارد:

«اللهم….وَ أَجْرِ لِلنَّاسِ عَلَى یَدِیَ الْخَیْر…»

« خداوندا….و بدست من، در حق مردم کارهاى خیر جارى کن…»

یا فراز دیگری از دعا که اشاره به چالشهای اجتماعی داشته و در واقع به خواسته فرد از جامعه مربوط می شود:

«…وَ أَبْدِلْنِی مِنْ بِغْضَهِ أَهْلِ الشَّنَآنِ الْمَحَبَّهَ…»

«…و بدل بفرماى کینه ‏توزى دشمنان مرا به محبت‏…»

چرا که دشمنی و خصومت جز در تنزل نیرو و کاهش و تضعیف روح جمعی اثری ندارد.

و در فرازی دیگر به یک بیماری مهلک اجتماعی اشاره نموده و چنین دعا می فرماید:

«… وَ مِنْ حَسَدِ أَهْلِ الْبَغْیِ الْمَوَدَّهَ…»

«…حسد حسودان مرا به مودت بدل فرما…»

نخستین و اصلی ترین اثر این بیماری و رذیله، نگرانی و ایجاد نا امنی می باشد.

همچنین حضرت به مسئله دشمنی نزدیکان با هم توجه داشته و در قالب دعا چنین می فرماید:

«…وَمِنْعَدَاوَهِالْأَدْنَیْنَ الْوَلاَیَهَ وَ مِنْ عُقُوقِ ذَوِی الْأَرْحَامِ الْمَبَرَّهَ…وَ مِنْ حُبِّ الْمُدَارِینَ تَصْحِیحَ الْمِقَهِ..»

«…و دشمنى نزدیکان را به دوستى، و کژتابى خویشاوندان را به نیکخواهى مبدل ساز… و دوستى ناپایدار مجامله‏ گران را به دوستى پایدار (تبدیل فرما)…»

و چقدر مساله اصلاح میان مسلمان و حل اختلافات مهم می باشد که امام سجاد (ع) توفیق اینکار را از خدا با فرازهای زیر طلب می نماید:

وَ إِطْفَاءِ النَّائِرَهِ… و (توفیق) خاموش کردن آتش دشمنى
وَ ضَمِّ أَهْلِ الْفُرْقَهِ و به هم پیوستن تفرقه جویان
وَ إِصْلاَحِ ذَاتِ الْبَیْنِ‏ و آشتى دادن خصمان(عنایت بفرما)

فرازهای اجتماعی دعای مکارم بسیار دقیق و ظریف و در بیشتر آن مسائلی مورد توجه و طلب فرار گرفته است که درموفقیت و رشد و کمال جامعه نقش بسیاری دارند، مثلاً:

سبقت در فضیلت و ایثار

«السَّبْقِ إِلَى الْفَضِیلَهِ وَ إِیثَارِ التَّفَضُّلِ » 

ادب و اخلاق اجتماعی

«…وَ مَا أَجْرَى عَلَى لِسَانِی مِنْ لَفْظَهِ فُحْشٍ أَوْ هُجْرٍ أَوْ شَتْمِ عِرْضٍ أَوْ شَهَادَهِ بَاطِلٍ أَوِ اغْتِیَابِ مُؤْمِنٍ غَائِبٍ أَوْ سَبِّ حَاضِرٍ وَ مَا أَشْبَهَ ذَلِکَ‏…»

«…بار خدایا هر ناسزا و لغو و دشنام در آبرو، یا شهادت باطل، یا غیبت مؤمن غایب یا ناسزا به حاضران و از این گونه که اهریمن بر زبان من می افکند، از من دور بدار…»

انجام نیکی در برابر بدی

«…وَ سَدِّدْنِی لِأَنْ أُعَارِضَ مَنْ غَشَّنِی بِالنُّصْحِ…»

«… و رستگارى بخش مرا تا کسى را که با من ناراستى کند، به اخلاص پاسخ دهم…»

انجام مسئولیت به بهترین نحو ممکن

«…وَ سُمْنِی حُسْنَ الْوِلاَیَهِ …»

«…و بر آنم دار که هر کار که می ‏کنم نیکو به انجامش رسانم….»

اینها همه و همه مواردی در کسب معرفت و شیوه زیست صحیح و داشتن سبک زندگی اسلامی هستند که امام سجاد (ع) با روش دعا به مردم آموخته و ضمن تعلیم اصول اعتقادی و اخلاقی، انسان را ترغیب به داشتن ارتباط با خداوند متعال می نماید و روش ایجاد این ارتباط را نیز با مدل شروع و پایان و مضمون دعاها به انسان می آموزد.

آری کتاب «صحیفه سجادیه» اثر گرانقدر و ارزشمندی است که در این میان کتب شیعی جایگاه خاصى دارد و اهل‌بیت عصمت، پیوسته مواظبت و مراقبت از این کتاب را به دیگران توصیه می فرمودند که بجاست توجه ویژه داشته و روزانه سطوری از این کتاب، مورد تامل قرار گیرد.

th.jpg5

image_pdfimage_print

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

یک آیه تصادفی

فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ مَكْرِهِمْ أَنَّا دَمَّرْنَاهُمْ وَقَوْمَهُمْ أَجْمَعِينَ
Now see the end of their machinations: We destroyed them and their entire people.

Alternative content

بایگانی

آمــار

  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 46
  • بازدید دیروز: 164
  • بازدید هفته: 1,385
  • بازدید ماه: 7,817
  • کل بازدید ها: 787,023
  • کل نوشته‌ها: 907