جاهلیت خصمانه_ جاهلیت عاشقانه

۱۷ ربیع سالروز ولادت شخصیت بزرگ اسلام، صاحب مقام محمود و رسول مهربانی‌هاست.

پیامبر رحمت دارای ویژگی های بسیار عالی و عموم پسندی بود که حتی قبل از رسیدن به بعثت نیز، همه را جلب و جذب خودش ساخته و همه، ایشان را بسیار دوست می داشتند، از جمله ویژگی بارز ایشان، «اهتمام به نظم واهل انتظام» بودن ایشان بود، که با این ویژگی مشهور خاص و عام گشته بودند، در زندگی شخصی ایشان، وسایل شخصی، اسم خاص و جای خاص داشت، برای هر مجلسی لباس مناسب آن داشتند، و در زندگی اجتماعی هم نظم خاصی در منش و رفتارشان دیده می‌شد، یک نمونه اینکه در انتخاب مکان برای سخنرانی و مجالس، به نسبت تعداد مخاطب توجه داشتند و بر این اساس اگر تعداد نفرات کم بودند، مکان کوچکتری را برای آن مجلس برمی‌گزیدند تا نهایت توجه مردم جلب شده و فکر و ذکر و حواسشان پرت نشود و نیز ایشان تأکید بسیار داشتند که مردم در مجلس و مسجد مثل دانه‌های انار جمع بنشینند و از پراکنده نشستن خودداری کنند که پراکنده نشستن، از رسوم و صفات جاهلیت است.
پیامبر (ص) دو باب خانه داشتند، دار الضیافه که مخصوص میهمانان داخلی بود و دارالوفود، که برای مهمانان خارجی ترتیب داده شده و‌ ایشان خود آن خانه را مهندسی کرده بودند.
از دیگر ویژگی پیامبر «مناعت طبع» ایشان بود، بعبارتی حضرت رسول(ص) علوّ دید و بلند نشینی داشتند، هیچ موقع درخواستی از کسی نداشته و به مردم هم توصیه می کردند فقط از خدا درخواست کنند.
اما بارزترین ویژگی ایشان از دیدگاه قرآن، عظمت اخلاق پیامبر بود، «انَّک لعَلیٰ خُلُق عظیٖم».
صفت «عظیم» از صفات هم ردیف خود یعنی «کبیر» و «کریم» متفاوت است، «عظیم» چیزی که اصلا از آن بالاتری نباشد، که این عظمت، هم خَلق و هم خُلق پیامبر را دربر می گرفت‌.
در خلقیات ایشان همین بس که رایحه و عطر پیامبر شناسایی شده بود، و اگر از محلی گذر می کردند، همه متوجه گذرشان می‌شدند، ایشان دارای روحیه تسامح و تساهل بودند و اهل خدمت بیشتر به همنوعان، چون می‌فرمودند که هرکس بیشتر خدمت کند، مورد رحمت بیشتر خداوند خواهد بود.
نمونه دیگر این تسامح، هنر ارتباطی ایشان با دامادشان بود، ابوالعاص داماد پیامبر بعد از بعثت حضرت به ایشان ایمان نیاورده و بعد از مدتی طی جریاناتی، اسلام آورد و موحد شد و حضرت اسم او را به ابوالمطیع تغییر داد، و او با جان و دل پذیرفت و ماحصل این زندگی دختری بنام امامه شد که حضرت زهرا (س) به علی(ع) چنین سفارش کرد که بعد از من با امامه ازدواج کن.
انتخاب عنوان «معاشر الناس» توسط پیامبر برای گروههای ده نفره که در خطبه غدیر، بیشتر دیده میشود، نشانه «مدیریت گروهی» ایشان است که به این طریق از مردم میخواست در این گروهها قرار گرفته و مراقب همدیگر باشند.
نمونه دیگر در خُلق ایشان اینکه حضرت مأموری برگزیده بود خرماهای درخت های خرما را بشمارد تا زکات آنها را بپردازد و موارد بسیار دیگر از خلق عظیم ایشان که در این مجال امکان ذکر آنها نیست.

اما نکته مهم در این مطلب اینکه، باید دید اکنون چرا ما بین این همه فضایل اخلاقی پیامبر(ص) با امتش فاصله ایجاد شده است؟
این پیامبر و این دین اسلام با این همه عظمت و زیبایی که باید در همه جا حرف اول را بزند، هزاران تاسف که مسلمانانش امروز به جای دین اسلام، بیشتر متاثر از دین ها و مکاتب انحرافی قرار می‌گیرند.
که باید گفت علت اصلی به وجود آمدن این شکاف، “جهل” می‌باشد، آن هم جهل دو شاخه، که نمی گذارد از آن بزرگوار الگوگیری شده و‌ از خَلق و خُلق ایشان، درس های لازم گرفته شود. آری در رابطه با میراث گرانقدر حضرت پیامبر(ص) یعنی «قرآن و سنت» از سوی مردم دو نوع برخورد اتفاق افتاده است:
“جاهلیّت خصمانه” و “جاهلیت عاشقانه”، که هر دو صورتش بدلیل اشتراک در جهل، ناپسند و مذموم و مخرب اسلام و عقاید اسلامی است. علی الخصوص جاهلیت عاشقانه که بسیار مدرن و پیچیده‌تر از خصمانه می‌باشد.
جهل خصمانه کار دشمن است که نمونه اش کتاب آیه‌های شیطانی است که نوع نگاه قرآن به حضرت را تحریف می کند و مسلمان را با صفاتی چون تروریست و خشن و بد اخلاق و تند خو و … معرفی می کند.
و جهل عاشقانه که همان «م‍ُحبٌّ غالها» هستند، همان جهلی که مسلمان با شیفتگی و‌ لذت، وارد تاریخ اسلام شده، و با آسمانی و اسطوره ای کردن دین اسلام قدرت الگودهی را از آن می گیرد واین مسلمانی اگر «مسلمانی سیاه» نامیده شود، بجا و عین حقیقت است.
آری امروز بر تمام امت حضرت پیامبر(ص) لازم است که در مورد سنن و خلق و خوی ایشان هم در خانواده هم اجتماع ‌و هم سیاست، تحلیل درست انجام دهند، تا هم بتوانند وارد عمل شده و در زندگی عملیاتی بکنند، و هم با پیروی از ایشان، زندگی خود را آکنده از زیبایی و نشاط نبوی سازند.
(برگرفته از سخنرانی ندبه ربیع ۹۷، هیئت مشتاقان ظهور)