“من برای اصلاح دین جدم و احیای امر به معروف و نهی از منکر قیام کردم” این صدا چقدر آشناست. انگار که سالهای سال است هر شب و روز در گوشم زمزمه می شود و گویی که خوب صاحبش را می شناسم. دوباره گوش کن. صدا نزدیک تر می شود. دقت کن ببین می شناسی صدا از کیست؟ “اگر دین جدم پیامبر(ص) جز با كشته شدن من استوار نمیشود، پس ای شمشیرها مرا دریابید” نمی دانم. صدا برایم آشناست اما این حرفها را نمی فهمم. نمی شناسم این حرفها از کیست! الله اکبر! برادر این صدای حسین(ع) است!
هان! اي مردمان! علي را برتر بدانيد، که او برترين انسان از زن و مرد بعد از من است…. هرکه با او بستيزد و بر ولايتش گردن ننهد نفرين و خشم من بر او باد. (خطبه ي غديريه)
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: از جمله تواضع و فروتنى، سلام کردن بر هر کسى است که بر او مىگذرى، و نشستن در پایین مجلس است.
امام حسين عليه السلام : مَن أَحجَمَ عَنِ الرَّىِ وَعَيِيَت بِهِ الحِيَلُ كانَ الرِّفقَ مِفتاحُهُ؛ هر كس فكرش به جايى نرسد و راه تدبير بر او بسته شود، كليدش مداراست. بحارالأنوار، ج75، ص128
امام صادق علیه السلام: اَفضَلُ العِبادةُ اِدمانُ التَّفکُّرفی اللهِ و فی قُدرَتهِ؛ برترین عبادت مداومت نمودن بر تفکر درباره خداوند و قدرت اوست. الکافی،ج2،ص55
قالَ الإمامُ أبوالحسن علىّ النقی الهادی (علیه السلام) :لا تَطْلُبِ الصَّفا مِمَّنْ کَدِرْتَ عَلَیْهِ، وَلاَ النُّصْحَ مِمَّنْ صَرَفْتَ سُوءَ ظَنِّکَ إلَیْهِ، فَإنَّما قَلْبُ غَیْرِکَ کَقَلْبِکَ لَهُ. از کسى که نسبت به او کدورت و کینه دارى، صمیّمیت و محبّت مجوى. همچنین از کسى که نسبت به او بدگمان هستى، نصیحت و موعظه طلب نکن، چون که دیدگاه و افکار دیگران نسبت به تو همانند قلب خودت نسبت به آن ها مى باشد.بحار الأنوار: ج ۷۵، ص ۳۶۹، ح ۴، أعلام الدّین: ص ۳۱۲، س ۱۴٫
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: خشم و غضب، کلید هر گونه شرّ و بدى است.
امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فرمودند: «إِنّا غَيْرُ مُهْمِلينَ لِمُراعاتِكُمْ، وَ لا ناسينَ لِذِكْرِكُمْ، وَ لَوْ لا ذلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللاَّْواهُ، وَ اصْطَلَمَكُمُ الاَْعْداءُ. فَاتَّقُوا اللّهَ جَلَّ جَلالُهُ وَ ظاهِرُونا.» «ما در رعايت حال شما كوتاهى نمی كنيم و ياد شما را ازخاطر نبرده ايم ، كه اگر جز اين بود گرفتارى ها به شما روى مى آورد و دشمنان، شما را ريشه كن مى كردند . از خدا بترسيد و ما را پشتيبانى كنيد».
امام علی علیه السلام: العِلمُ وَراثَهٌ کَریمَهٌ ، وَ الادابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَهٌ ، وَ الفِکرُ مِرآهٌ صافِیَهٌ؛ علم میراث گرانبهائی است و ادب لباس فاخر و زینتی است و فکر آئینه ای است صاف. نهج البلاغه،ص469
امام جواد(ع): بدان که از ديد خداوند پنهان نيستي پس بنگر که چگونه هستي!
امام صادق علیه السلام: فِکرَةُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ اَلفِ سَنَةٍ؛ یک ساعت اندیشیدن در خیر و صلاح از هزار سال عبادت بهتر است.
پيامبر صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله : اَوصانى رَبّى بِسَبعٍ: اَوصانى بِالاِْخلاصِ فِى السِّرِّ وَ الْعَلانيَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنى و اُعْطىَ مَن حَرَمَنى و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنى و اَن يَكونَ صَمْتى فِكْرا وَ نَظَرى عِبَرا؛ پروردگارم هفت چيز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشكار، گذشت از كسى كه به من ظلم نموده، بخشش به كسى كه مرا محروم كرده، رابطه با كسى كه با من قطع رابطه كرده، و سكوتم همراه با تفكّر و نگاهم براى عبرت باشد. كنزالفوائد،ج2،ص11
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری علیه السلام: لَیسَتِ العِبادَةُ کَثرَةَ الصیّامِ وَ الصَّلوةِ وَ انَّما العِبادَةُ کَثرَةُ التَّفَکُّر فی أمر اللهِ؛ عبادت کردن به زیادی روزه و نماز نیست، بلکه (حقیقت) عبادت، زیاد در کار خدا اندیشیدن است. تحف العقول، ص442
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

رفتار اداری(2)

گسست دانش و رفتار
اصل دوم اخلاق اداری در مکتب علوی مسئولیت پذیری کارگزار و مسئول دانستن خود است، که این اصل پرورش تکلیف قضای حاجت دیگران را در انسان به دنبال دارد و عدم این حس، مسئولیت گریزی را دربرخواهد داشت. تعابیری چون سرسری انجام دادن و پشت دماغی سخن گفتن با مراجعه کننده و از کار در رفتن از اثرات فقدان این اصل است.

اما انسان به چه درجه ای میرسد که با این حرفها احترامش نسبت به انسانهای دیگر برانگیخته نمی شود وهمین که کلمه سفارشی به میان می آید رفتار تغییر یافته و عیب سیستم رو شده و تمایز در آن مرکز دیده می شود؟!حتی شاید یک مدیر براحتی این سخنان را بزبان رانده اما در مقام عمل هیچ مشاهده نگردد؟ واقعا این انسان را چه شده که مبتلا به ناهنجارهای اداری شده و دچارسوء استفاده از قانون می شود؟ چرا این دانسته ها تبدیل به ملکه رفتاری نمی شود؟
هزاران تاسف که گسست دانش و رفتار، فضای بسیار بدی ایجاد کرده است و این ناشی از خلل های فرهنگی متعدد است. در بسیاری از افراد این توهم و تصوروجود دارد که زمانیکه رو ی یک صندلی می نشیند صندلی را از آن خود میداند وخود را مالک منصب و موقعیت می پندارد و به مانند یکی از خلفاء« اَتُصَرَِّّفُ بِها کیفَ أشاء» می گوید؛ در صورتیکه در نظام اداری تصویف و تعریف شده در نظام علوی، پست و موقعیت ، طعمه و لقمه پنداشته نشده بلکه عین امانت است و هر رفتار ناشایست خیانت به امانت محسوب میشود.
متاسفانه در بیشتر سطوح مدیریتی در کشورهای مخصوصا شرقی، نظام مدیریتی وجود ندارد بلکه نظام مدیران جاریست. مبنای پیشرفت در ممالک غربی اهدافهای تعریف شده است که در اختیار مدیران برای اجرای بی کم و کاست گذاشته می شودو ملاک سنجش مدیر، بر اساس نزدیکی کار به آن اهداف است؛ اما در مشرق زمین نظام، نظام مدیران است نه مدیریتی، و اهداف از قبل تعریف شده نیست واین مدیر است که خودش تعیین و تعریف کننده هدف و روند است وبه اهداف قبلی بی توجه و بی رغبت است، و طبیعتا اگر میدان سلایق شخصی، چنین باز و وسیع باشد، مدیر عنوان را عنوان شخصی خواهد دانست، در حالیکه عنوان باید از آنِ دیگران و در خدمت دیگران باشد تا در وقت سنجیده وظایف انجام گیرد؛ باز شدن فرصت برای استفاده از عناوینی که شخصی نیست، بخش اداری را در جامعه با مشکلات فراوان روبرو می نماید و این تصور در اذهان نسبت به نظام اداری در این جوامع، یک آشفتگی فکری بوجود می آورد و فرد جرات کار سلیقه ای پیدا می کند.
امام علی (ع) نسبت به کارگزارش فرمود:

به من خبر دادند در کارت خیانت کردی؛ اگر حقیقت باشد کفش تو نزد من با ارزشتر است و ترا بسزای عملت خواهم رساند.

با دقت در این فرازها و کلامهای حضرت روشن میشود که حضرت علی (ع)با تخلف در عرصه ساختار اداری هیچگونه مماشات ندارد و برخورد با آنها را لازم و ضروری می داند.
یک جریان دیگر در این موضوع اینکه: ابورافع مسئول بیت المال در زمان حکومت علی(ع)بود. حضرت در روز عیدی گردنبندی در گردن حضرت زینب می بیند و می پرسد: این گردنبند از کجاست؟ زینب می گوید: از ابو رافع امانت گرفتم، چهره امام دگرگون شده ابو رافع را فرا می خواند و میفرمای:گمان نمیکردم به بیت المال مردم خیانت کنی به چه حقیاین گردنبند را به زینب دادی؟ ابورافع گفت: زینب ضامن شده تا سالم برگراند. حضرت فرمود: اگر چنین نبود که دستش را بعنوان اولین دختر هاشمی که به بیت المال مسلمین تعدی کرده قطع می کردم.
پس صرف پاسخگویی به وجدان و توجیه کارهای غیر شرعی در ادارات کافی نیست،اگر مدیران و مسئولان با تکیه بر قدرت پاسخگو بودن را حس نکنند مصداق آیه «ان الانسان لیطغی» می گردند. هیچ مجوزی در شرع برای اینکار و یا سفارشی کار کردن وجود ندارد و در صورت انجام، آسیبش در دو زاویه بروز می کند: آسیب شخصی در خانواده و آسیب اجتماعی! پول آلوده و رانت خواهی در واقع آسیب زدن به خانواده و جامعه اسلامی است. جریانات عریانی در باب تخلفات اداری دیده میشود و این در حالیست که هیچ نگرانی از بابت کیفر در افراد وجود ندارد وبیشتر بدبختیها همینجاست؛ یعنی توجیه کار زشت؛ و این کار دقیقا کارشیطان است. عنوان شیرینی، عنوان هدیه، توجیه برکار نامشروع رشوه و زیرمیزی است. دریافتهای نامشروع و عدم برخورد با این موارد و چشم فرو بستن از آنها و کم جلوه دادن دریافتی ها در برابر دریافتهای درشت در موضعهای بالاتر، در حقیقت قباحت زدایی از افعال زشت است که یکنوع آفت اجتماعی و منبع آلودگی برای اجتماع است؛ که خود زشت تر از فعل قبیح میباشد که هم سلامت اجتماعی را بر هم می زند و هم فضایی درست می شود که کسی از تعرض به مال مردم و کار خلاف خجالت نمیکشد. در خواست بی شرمانه و یا پیشنهادهای قبیحانه، جامعه را گرفتار حلقه معیوب کرده و آنر از چهارچوب اسلامی خارج می کند. باید از اینگونه موارد احساس خطر کرد که مخصوصا امروز در فضای کاری علنا اتفاق می افتد.
مطالبه و افزون خواهی در کار اداری در هر قامتی هرچند دوست و برادر و همسر و …باشد و یا عنوان درشت و عناوین اجتماعی با خود بار کنند مصداق عینی فرد فاسق است که آدم سالمی نبوده وبسیار آزار دهنده میباشد و موجب وارد شدن خراش به چهره زیبای جامعه دینی و نظام اداری سالم میشود، لذا باید عرصه بر ژستهای کاذبی که درپشت تابلوی درخشان دین پوشیده و پنهان مانده اند و ایجاد فساد می نمایند تنگ گردد. بایست هرکس نظام عالیه سیاسی دینی را در بدنه اجتماعی امتداد داده و شکل دهد و اجرا کننده حتمی این منویّات باشد. بایداز از این بابت از طرف مادران و همسران به افراد خانواده سخت گرفته شود و پیگیری ازمشاغل افراد در خانواده صورت گیرد، تا هر کس درجای خود آشنا به وظایفش باشد و بداند به تضییع حقوق چه کسانی بعضی پولها بدست می آید؛ باید باورداشت که نفرین حتمی پشت سر اینگونه افراد است،، چون هیچ کس راضی به دادن پول زور و خارج از قانون نیست. لذا نباید بدلیل عامل نبودن و قرار نگرفتن در این فضاها بی تفاوت بود؛ چراکه بدلیل ارتزاق مستقیم و غیر مستقیم، روح و جسم آسیب خواهد دید و سپس انواع پلشتیها و زشتیها را با خود بهمراه آورده و ویرانگر زندگی خواهد شد.
لقمه حلال عنصر کمیاب زندگیها در آخرالزمان می باشد. که پایان مطلب به یک سخن ناب از مرحوم شیخ بهایی در این مورد اختصاص داده می شود؛ ایشان فرمودند:

اگر دراین زمان لقمه ای حلال یابم آنرا خشک کرده و پودر نموده و نگهداری میکنم تا در هنگام مریضیهای روحی و جسمی صعب العلاج، یک قاشق از آنرا برای درمان استفاده کنم.

از خداوند متعال الگوگیری از نظام حکومتی و اداری حضرت علی(ع) و دقت در تهیه معاش حلال و رعایت اخلاق و رفتار اداری و ملتزم شدن به رعایت کرامت، و حس مسئولیت و بی تفاوت نبودن در برابر قانون شکنان و متخلفان را برای تمامی مدیران و افرادجامعه، عاجزانه مسئلت میگردد.
برای مطالعه و آشنایی با نظام رفتار اسلامی در حکومت علوی، نامه 53 نهج البلاغه با عنوان عهدنامه حضرت علی(ع) به مالک اشتر حضورتان پیشنهاد میگردد باشد درسایه مطالعه این مطالب، عمل و اصلاح جدی صورت گیرد.

image_pdfimage_print

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

یک آیه تصادفی

وَرَسُولًا إِلَىٰ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَنِّي قَدْ جِئْتُكُمْ بِآيَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ ۖ أَنِّي أَخْلُقُ لَكُمْ مِنَ الطِّينِ كَهَيْئَةِ الطَّيْرِ فَأَنْفُخُ فِيهِ فَيَكُونُ طَيْرًا بِإِذْنِ اللَّهِ ۖ وَأُبْرِئُ الْأَكْمَهَ وَالْأَبْرَصَ وَأُحْيِي الْمَوْتَىٰ بِإِذْنِ اللَّهِ ۖ وَأُنَبِّئُكُمْ بِمَا تَأْكُلُونَ وَمَا تَدَّخِرُونَ فِي بُيُوتِكُمْ ۚ إِنَّ فِي ذَٰلِكَ لَآيَةً لَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ مُؤْمِنِينَ
And he will be Apostle to the children of Israel, (saying:) 'I have come to you with a prodigy from your Lord that I will fashion the state of destiny out of mire for you, and breathe (a new spirit) into it, and (you) will rise by the will of God. I will heal the blind and the leper, and infuse life into the dead, by the leave of God. I will tell you what you devour and what you hoard in your homes. In this will be a portent for you if you do believe.

Alternative content

بایگانی

آمــار

  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 189
  • بازدید دیروز: 220
  • بازدید هفته: 2,403
  • بازدید ماه: 10,308
  • کل بازدید ها: 779,395
  • کل نوشته‌ها: 906