“من برای اصلاح دین جدم و احیای امر به معروف و نهی از منکر قیام کردم” این صدا چقدر آشناست. انگار که سالهای سال است هر شب و روز در گوشم زمزمه می شود و گویی که خوب صاحبش را می شناسم. دوباره گوش کن. صدا نزدیک تر می شود. دقت کن ببین می شناسی صدا از کیست؟ “اگر دین جدم پیامبر(ص) جز با كشته شدن من استوار نمیشود، پس ای شمشیرها مرا دریابید” نمی دانم. صدا برایم آشناست اما این حرفها را نمی فهمم. نمی شناسم این حرفها از کیست! الله اکبر! برادر این صدای حسین(ع) است!
هان! اي مردمان! علي را برتر بدانيد، که او برترين انسان از زن و مرد بعد از من است…. هرکه با او بستيزد و بر ولايتش گردن ننهد نفرين و خشم من بر او باد. (خطبه ي غديريه)
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: از جمله تواضع و فروتنى، سلام کردن بر هر کسى است که بر او مىگذرى، و نشستن در پایین مجلس است.
امام حسين عليه السلام : مَن أَحجَمَ عَنِ الرَّىِ وَعَيِيَت بِهِ الحِيَلُ كانَ الرِّفقَ مِفتاحُهُ؛ هر كس فكرش به جايى نرسد و راه تدبير بر او بسته شود، كليدش مداراست. بحارالأنوار، ج75، ص128
امام صادق علیه السلام: اَفضَلُ العِبادةُ اِدمانُ التَّفکُّرفی اللهِ و فی قُدرَتهِ؛ برترین عبادت مداومت نمودن بر تفکر درباره خداوند و قدرت اوست. الکافی،ج2،ص55
قالَ الإمامُ أبوالحسن علىّ النقی الهادی (علیه السلام) :لا تَطْلُبِ الصَّفا مِمَّنْ کَدِرْتَ عَلَیْهِ، وَلاَ النُّصْحَ مِمَّنْ صَرَفْتَ سُوءَ ظَنِّکَ إلَیْهِ، فَإنَّما قَلْبُ غَیْرِکَ کَقَلْبِکَ لَهُ. از کسى که نسبت به او کدورت و کینه دارى، صمیّمیت و محبّت مجوى. همچنین از کسى که نسبت به او بدگمان هستى، نصیحت و موعظه طلب نکن، چون که دیدگاه و افکار دیگران نسبت به تو همانند قلب خودت نسبت به آن ها مى باشد.بحار الأنوار: ج ۷۵، ص ۳۶۹، ح ۴، أعلام الدّین: ص ۳۱۲، س ۱۴٫
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری(ع) می فرمایند: خشم و غضب، کلید هر گونه شرّ و بدى است.
امام زمان(عجل الله تعالی فرجه الشریف) فرمودند: «إِنّا غَيْرُ مُهْمِلينَ لِمُراعاتِكُمْ، وَ لا ناسينَ لِذِكْرِكُمْ، وَ لَوْ لا ذلِكَ لَنَزَلَ بِكُمُ اللاَّْواهُ، وَ اصْطَلَمَكُمُ الاَْعْداءُ. فَاتَّقُوا اللّهَ جَلَّ جَلالُهُ وَ ظاهِرُونا.» «ما در رعايت حال شما كوتاهى نمی كنيم و ياد شما را ازخاطر نبرده ايم ، كه اگر جز اين بود گرفتارى ها به شما روى مى آورد و دشمنان، شما را ريشه كن مى كردند . از خدا بترسيد و ما را پشتيبانى كنيد».
امام علی علیه السلام: العِلمُ وَراثَهٌ کَریمَهٌ ، وَ الادابُ حُلَلٌ مُجَدَّدَهٌ ، وَ الفِکرُ مِرآهٌ صافِیَهٌ؛ علم میراث گرانبهائی است و ادب لباس فاخر و زینتی است و فکر آئینه ای است صاف. نهج البلاغه،ص469
امام جواد(ع): بدان که از ديد خداوند پنهان نيستي پس بنگر که چگونه هستي!
امام صادق علیه السلام: فِکرَةُ ساعَةٍ خَیرٌ مِن عِبادَةِ اَلفِ سَنَةٍ؛ یک ساعت اندیشیدن در خیر و صلاح از هزار سال عبادت بهتر است.
پيامبر صلى ‏الله ‏عليه ‏و ‏آله : اَوصانى رَبّى بِسَبعٍ: اَوصانى بِالاِْخلاصِ فِى السِّرِّ وَ الْعَلانيَةِ وَ اَن اَعْفُوَ عَمَّن ظَلَمَنى و اُعْطىَ مَن حَرَمَنى و اَصِلَ مَنْ قَطَعَنى و اَن يَكونَ صَمْتى فِكْرا وَ نَظَرى عِبَرا؛ پروردگارم هفت چيز را به من سفارش فرمود: اخلاص در نهان و آشكار، گذشت از كسى كه به من ظلم نموده، بخشش به كسى كه مرا محروم كرده، رابطه با كسى كه با من قطع رابطه كرده، و سكوتم همراه با تفكّر و نگاهم براى عبرت باشد. كنزالفوائد،ج2،ص11
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج
امام حسن عسکری علیه السلام: لَیسَتِ العِبادَةُ کَثرَةَ الصیّامِ وَ الصَّلوةِ وَ انَّما العِبادَةُ کَثرَةُ التَّفَکُّر فی أمر اللهِ؛ عبادت کردن به زیادی روزه و نماز نیست، بلکه (حقیقت) عبادت، زیاد در کار خدا اندیشیدن است. تحف العقول، ص442
اَللّهُمَّ عَجِّل لِوَلیِّکَ الفَرَج

نوروز، تمرین صله ارحام در خانواده‌ها

از موضوعات بسیار مهمی که از جهت دینی و اخلاقی جایگاه ویژه‌ای در اسلام دارد، موضوع «صله ارحام» می باشد. «صله ارحام» در روایات بعد از ایمان طرح شده است و این اهمیت موضوع را می‌رساند، علی الخصوص در زمان غیبت که آزمونی سخت و دردی جانکاه هست، ویژه انگاری این موضوع، بسیار به جا و مطلوب می‌باشد.

دوران غیبت دوران حیرت و سرگردانی و دوران تقاص پس دادن غفلت و بی توجهی انسان های قبل از این زمان است.

گرفتاری های متعددی در این دوران وجود دارد، من جمله:
• فقد المثنی (تنهایی، و عدم برقراری ارتباط)
• بی خدایی
• انکار خدا
• دوران ربایش ایمان
• دوران سرقت دین
• دوران افزایش تهاجم به عقیده
• دوران لاابالی
• ترویج زندگی مجردی
• ازدواج‌های سفید
• فامیل گریزی
• حذف خانواده و تبلیغ خانوار
• گریزان از ازدواج و تشکیل خانواده
• بارداری‌های خارج از رحم
و در کنار این همه گرفتاری و بلا، یکی دیگر از آنها طبق روایات مربوط به آخرالزمان، «قطع رحم» و از بین بردن طهارت ارحام در خانواده هاست که در حقیقت نوک پیکان در همه ی این موارد خانواده و مسائل پیرامونی آن است.

لذا لازم است در بزرگداشت این فریضه و سنت مهم و اجرایی شدن در شکل حقیقی آن، تلاش هایی از نهادهای مختلف فرهنگی و آموزشی صورت گیرد، زیرا بنا به روایات هرکس صله ارحام نکند، در زمین فساد کرده و جزو خاسران می‌باشد.
در این مطلب سعی شده است، این امر مهم به صورت تئوری واکاوی و تفسیر شود، که ابتدا به معنی آن اشاره می گردد؛

«صله»، به معنی وصل شدن، پیوند یافتن، اتصال پیدا کردن، بخشش، انعام، عطا و هدیه می باشد، و «ارحام» از ریشه ی «رحم» به معنای محل حفظ جنین است، اما در معنای اصطلاحی، «صله ارحام» یعنی:
✓ پیوند خویشاوندان
✓ایجاد اتصال با ارحام
✓ رسیدگی و اهدای هدیه به خویشاوندان.
و از جهت مصداقی به پدر، مادر،خواهر،برادر، خاله، دایی، عمه و عمو ارحام گفته می‌شود.

 

جایگاه ارحام
از یک منظر «ارحام» به سه دلیل محکم، از اهمیت خاصی برخوردار است:
۱_ جایگاه «بال پرواز» داشتن (ارحام، عامل صعود و رشد فرد می تواند باشد).
۲_ ریشه و اصل محسوب شدن (انسان ها را با اصل و ریشه و هویت ارزیابی می کنند، حتی هنگام تحقیق ازدواج نیز، به دنبال اصل و نسب و ریشه ی خوب می گردند).
۳_ ید و قدرت بودن ( ید کنایه از «دست» و «دست» ابزار آرایش و پالایش هست، پالایش از نازیبایی ها و آرایش و مزین شدن به زیبایی ها، و همچنین کنایه از قدرت یافتن و حمله به دشمن.
از دیگر منظر اهمیت ارحام به این دلیل است که، ارحام سه عنوان دیگر را با خود به همراه دارد که عناصر لاینفک ارحام به شمار می آیند، این سه مورد عبارتند از:
۱_ حامی بودن ارحام
۲_ کافی بودن ارحام
۳_ عافی بودن ارحام ( عافی به معنی راهنمایی کننده و رساننده به مقصد و ایصال الی المطلوب است و نیز به معنی میهمان،و پذیرایی و احترام کردن به میهمان که با خودش برکت می آورد.)
از دید دیگر که ارحام را از اهمیت خاص برخوردار کرده است و صفت «جزو اولین ها بودن» آن است، به عبارتی از اولین کسانی که در لحظه ی سختی در کنار انسان قرار می گیرد، ارحام می باشد.
و نیز به خاطر اهمیت فراوان آن است که در آیه ی اول سوره نساء، از آن سخن به میان آمده:

«یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا …. وَاتَّقُوا اللَّهَ الَّذِی تَسَاءَلُونَ بِهِ وَالْأَرْحَامَ إِنَّ اللَّهَ کَانَ عَلَیْکُمْ رَقِیبًا»

«اى مردم، پرهیزکاری کنید … و بترسید از آن خدایى که به سوگند دادن نامش از یکدیگر چیزى مى‌خواهید و زنهار از خویشاوندان مبُرید، هر آینه خدا مراقب شماست».

جا دارد در کنار صحبت از اهمیت ارحام، از اثرات صله ارحام نیز به مواردی اشاره شود:
۱_ ازدیاد عمر
۲_ ازدیاد نفوس چنانچه حضرت زهرا(س) در خطبه ی غذای خود فرمودند:

«…وَ صِلَهَ الْاَرْحامِ مَنْساءً فِی الْعُمْرِ وَ مَنْماهً لِلْعَدَدِ…».

۳_ آبادی شهرها
۴_ حُسن خلق
۵_ سعه رزق
۶_ طهارت نفس
۷_ سخاوتمندی
۸_ از همه مهمتر فوران عاطفه در دنیای مرگ عاطفه ها، و ایجاد هورمون عشق.
در ادامه به مفهوم نهفته ی این امر مقدس پرداخت می شود:

 

آن مفهومی که از صله ارحام با چاشنی اخلاقیات اتخاذ می شود مفهوم «صدقهٔ سخایی» می باشد، به عبارتی «صله ارحام» یعنی به فعلیت رسیدن صدقه سخایی.
صدقه:

هر عملی با نیت پاک و‌ خالص را صدقه می گویند و سخاوت، یعنی بذل بدون درخواست.
صدقه در این عمل مبارک، بار نیّت را می‌رساند، یعنی مبنای بخشش می‌باید فقط برای خدا باشد، که این باعث می‌شود که فرد به خاطر مادیات و‌ مقام و موقعیت های ارحام، به آنها گرایش پیدا نکند، بلکه وصلی صورت خواهد گرفت که به خاطر خداست و با این وصل پی به مشکلات آنها خواهد برد.

لذا در «صله» اندازه ی پیوند مطرح است، و نیز توجه به این نکته هم مهم است که به زحمت انداختن صله شونده در صله ارحام، «صله» را از «صله اش» ساقط می کند.
صدقه سخایی مشخصاتی دارد که در قالب یک مثلث مطرح می شود:
ضلع اول: کم‌شمردن و کوچک شمردن بذل.
ضلع دوم: شتاب در عمل

ویژگی دوم صدقه سخایی است.
ضلع سوم: بدون منت
چون صله ارحام امر خداست عمل پاک و نیت خالص هست.
انواع بذل:
۱_ بذل نیرو
۲_ بذل مال
۳_ بذل وقت (احساس راحتی کردن با من)
۴_ بذل مقام و موقعیت اجتماعی(نباید در نظر فرد، «موقعیت» از «ارحام» پیشی گیرد).
۵_ بذل علم و انتقال معارف
در آخر توجه به این موضوع نیز حائز اهمیت می‌باشد که موانعی در سر راه این معروف مهم وجود دارد که موجب کوتاهی و قطع رحم می‌شود، این موارد عبارتند از:
۱_ رفتار اقتصادی
۲_ تکثر گروه های رفاقتی
۳_ چشم و هم چشمی

 

حال، شما خواننده ی گرامی بگویید مصداق بارز گروه های رفاقتی در این زمان چیست؟

image_pdfimage_print

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

یک آیه تصادفی

فَذُوقُوا بِمَا نَسِيتُمْ لِقَاءَ يَوْمِكُمْ هَٰذَا إِنَّا نَسِينَاكُمْ ۖ وَذُوقُوا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
So now suffer. As you forgot the meeting of this your Day of Doom, so have We forgotten you. Now taste the everlasting punishment for your deeds.

Alternative content

بایگانی

آمــار

  • کاربران حاضر: 1
  • بازدید امروز: 63
  • بازدید دیروز: 129
  • بازدید هفته: 1,379
  • بازدید ماه: 5,901
  • کل بازدید ها: 749,082
  • کل نوشته‌ها: 903