سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

ایجاد انشعاب میان شیعیان و تلاش امامان برای استواری شیعه

image_pdfimage_print

جریان سقیفه و سقیفه نشینان ملعون، اختلاف بر سر جانشینی امام را از زمان شهادت رسول خدا(صلی الله علیه و آله) شروع نمودند و باعث انحراف اسلام از مسیر اصلی گشتند و مردم گرفتار فرقه های متفاوت و نحله های پراکنده غیر دینی شدند. متاسفانه این جریان بعد از شهادت هر امامی بنابه دلایل مختلفی چون دلایل سیاسی از جمله اختناق از طرف حاکمیت جور بر علویان اتفاق می افتاد، و امامان در هر زمان برای شیعیانشان مجهول و ناشناخته واقع می شدند، لذا بعد از شهادت هر امام، شیعیان در گروهها وفرقه های مختلف چون کیسانیه، زیدیه، اسماعیلیه و… تقسیم می شدند. در زمان حیات امام جعفرصادق(ع) مردم به جهت اینکه اسماعیل بن جعفر فرزند بزرگ امام صادق(ع) بود گمان می کردند که او جانشین امام خواهد بود، اما اسماعیل در زمان حیات امام از دنیا رفت. شیخ مفید در کتاب الارشاد در این باره چنین می نویسد:روایت شده که امام صادق(ع) در مرگ اسماعیل به شدت گریست و اندوه عظیمی او را فرا گرفت و بدون کفش و رداء جلوی تابوت او راه افتاد و چندین بار دستور داد تابوت را بر زمین بگذارند و هر مرتبه صورت او را می گشود و به آن نگاه می کرد؛ منظورش از اینکار آن بود که حتمیّت درگذشت او را برای کسانی که اسماعیل را جانشین پدرش می دانستند ثابت کرده و در عین حال در حیات خود این شبهه را از میان بردارد. اما با تلاشهای امام اثر چندان نداشت و گروهی بودند که بر زنده بودن اسماعیل اصرار می ورزیدند. در زمان امامت امام موسی کاظم فرقه های متفاوتی تشکیل یافتند و قرائتهای مختلفی از دین بوجود آمد. بطوریکه جناب هشام در روایتی چنین نقل می کند: همراه مومن الطاق در مدینه بودیم که دیدیم شماری بر در خانه عبدالله بن جعفربن محمد گرد آمده اند. ما مسائلی از عبدالله درباره زکات پرسیدیم ولی او جواب صحیحی به ما نداد. آنگاه بیرون رفتیم. نمی دانستیم از فرقه های مرجئه، قدریه، زیدیه، معتزله، و خوارج، کدام را قبول کنیم در این حال متوجه شیخی که او را نمی شناختیم شدیم، فکر کردیم که جاسوسی از جاسوسان منصور است، ولی بر خلاف این احتمال او ما را به خانه ابوالحسن موسی بن جعفر بود. هنوز آنجا بودیم که فضیل و ابوبصیر وارد شده و پرسشهایی نمودند و بر امامت ایشان یقین حاصل کردند. آنگاه مردم دسته دسته می آمدند جز گروه عمّار ساباطی وشمار اتدکی که عبدالله بن جعفر را قبول داشتند.
دوران امام کاظم(ع) دورانی بود که بر اثر تربیت یافتن شاگردان فراوان و تقویت شدن بنیه علمی، حرکتهایی بر علیه حکومت صورت می گرفت که امام کاظم(ع) بیشتر در معرض فشارهای عباسی قرار گرفت، اما امام چون بر لزوم رعایت تقیه اصرار و تاکید داشتند همیشه می کوشیدند بصورت پنهانی تشکّل شیعه را اداره و هدایت نمایند که این حرکتهای دقیق و حساب شده عامل مهمی برای پابرجا ماندن و استواری شیعه در تاریخ شد.

برگرفته از حیات فکری و سیاسی امامان شیعه (علیهم السلام)