سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

بدهی و فرهنگ اقساط

image_pdfimage_print

از نظر اقتصادی یک خانواده ایده آل، خانواده ای بدون داشتن بدهی است، اما در حال حاضر با حجم سنگین تشریفات و تجملات، خانواده بدون بدهی، غیر قابل تصور است، هر چند که بدهی قابل پرداخت باشد اما برای هر انسانی مخصوصاً افراد دینی، به مثابه ماندن زیر دِین است و دغدغه ی فکری ایجاد می کند.

امروزه در هر صنف و صنعت و شغلی، اقساط راه پیدا کرده و بیشتر صاحبان مشاغل حتی تورهای سیاحتی، بدینوسیله درآمدزایی می نمایند، در حالی که در گذشته بیشترین مورد در اقساط معمولاً در خرید مسکن و ساخت و ساز دیده می شد، اما اکنون حتی خرید لباس نیز به صورت اقساطی رواج یافته است.

هرچیزی که در شرع مقدس اسلام توصیه و سفارشی در باب آن نشده، معمولاً آفت هایی به دنبال دارد، و فرهنگ اقساطی نیز از این قاعده مستثنی نیست، توصیه اسلام در بُعد اقتصاد، قناعت (درست مصرف کردن) و عدم اسراف است و در صورت نیاز، قرض الحسنه و وام نه خریدهای افراطی و غیر ضروری با اقساط چند ماهه و گاهاً سالانه. آفت هایی که بر این فرهنگ خودساز و مشکل آفرین بشر عصر تکنولوژی می توان برشمرد موارد زیر است:

۱– رواج چشم و هم چشمی و رقابتهای ناسالم
۲- خریدهای افراطی و غیر ضروری و سیری ناپذیری
۳- تمرکز بر درآمدزایی و رشد اقتصادی بجای رشد معنوی
۴- خود بینی و کم رنگ شدن انفاق و احسان
۵- بالا رفتن و خروج سبد اقتصادی خانواده از تعادل
۶- فشار فکری و ذهنی بر متکفل خانواده
۷- کم رنگ شدن مرگ باوری
۸- اسراف و تبذیر
۹- ارتکاب به بدقولی در صورت عدم پرداخت بموقع قسط
۱۰- بالا رفتن نابجای قیمت اجناس و ناهمگونی بین اصناف

وچندین آفت و ضرر که در اثر این فرهنگ نادرست شیوع پیدا می کند و به عنوان معضل به خانواده ها ورود پیدا می کند.

اما ناگفته نماند آنجا که سخن از قرض الحسنه و بدهی مورد تایید شرع هست، نیز گاهاً افراد به مشکلاتی برخورد کرده و این کار خیر را معیوب جلوه می دهند که در آخر برای کاربردی نمودن این مطلب چند راهکار برای پرداخت مناسب بدهی ارائه می گردد:
۱- نظم
مکتوب کردن بدهی و قرض چه از سوی قرض دهنده و چه گیرنده ی آن سفارش قرآن بوده ( آیه معروف به تداین، ۲۸۲ بقره) و در امتداد آن، یادداشت پرداخت ها در موعد مقرر، پرداخت بدهی را سهولت بخشیده و از اثرات و بار منفی بد قولی و بی وفایی می کاهد.
۲- اولویت قرار دادن بدهی به سایر مخارج
چنانچه میزان بدهی بالا باشد، می بایست از مخارج غیر ضروری پیشگیری نموده و به هر نحو ممکن تمرکز بر پرداخت بدهی صورت گیرد.
۳- یک جا دادن چند قسط
چنانچه در مقطعی پس اندازی استثنائی صورت گرفت اولین تصمیم برای خرج این مبلغ، باید جهت پرداخت چند اقساط در یک جا در نظر گرفته شود تا سریعاً این بدهی و قسط به طور کامل پرداخت گردد.
۴- ممنوع کردن خرید اقساطی دیگر
تا زمانی که قسط یک مورد تمام نشده، لازم است از خرید جنس و گرفتن وام و قرض دیگر خودداری گردد، چراکه تکرار قرض و بدهی به هیچ عنوان کار عاقلانه نبوده و تکرار این کار در حقیقت ورود به مرحله خطرناک اقساط می باشد.
۵- عدم سرمایه گزاری با بدهی
عده ای بر این باورند که نپرداختن بدهی و یا گرفتن بدهی، نوعی دارایی و سرمایه است، در حالی که بدهی باعث تکلیف و اطاعت از قوانین کار دشوار بوده و از جهت روحی و روانی در معرض خطرات استرسی و اضطراب قرار گرفتن است به هیچ عنوان این باور صحیح نیست، لذا اگر برای پرداخت بدهی اقدامات سریع انجام یابد بهتر از این است که با عدم پرداخت به موقع یا گرفتن وام سرمایه گزاری اتفاق افتد، چرا که موفقیت و عافیت  (آسایش و آرامش) در عدم داشتن بدهی در کار و زندگیست.
هیچ وقت نباید از این نکته غافل گشت که:

زندگی با محصول تلاش و دسترنج، حلاوت بی نظیری داشته و در رشد روحی انسان نقش بسزائی دارد.