سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

ترسیم سیمای غدیر تحقق یافته(مقاله ارائه شده در همایش تخصصی غدیر)

image_pdfimage_print

بی شک غدیر صرف یک واقعه تاریخی سپری شده نیست که اگرفقط از این بُعد به آن نگریسته شود بر ابعاد بسیارمهم آن پرده نهاده شده وبجای غدیریابی، غدیرزدایی صورت خواهد گرفت. غدیر نبأ عظیمی است که شخص پیامبر(ص) و تک تک امامان معصوم(علیهم السلام) در رساندن و ابلاغ آن توسط شاهدان به غائبان توصیه های فراوانی داشته اند. با این دیدگاه غدیر در تاریخ خلاصه نشده و باید در هر غدیر و پس از آن، جریانی تازه بوقوع پیوندد. غدیر معرفی جایگاه انسان و روایت گسستن بند اسارت انسان، تبیین فرهنگ و اخلاق و حقوق انسان، تفکرصحیح اقتصادی و بینش سیاسی انسان و پروژه ای برای مدیریت قدرت انسان و سرمشقی با کارکردی فرا زمانی برای انسان است و در یک کلام تجلیل از انسانیّت انسان. بنابراین نه تنها یک رویداد و واقعه ی تاریخی نیست بلکه هرسال تجدید و تکرار و به جرأت می توان گفت که هرسال غدیری تازه برپا می شود.
غدیر نکته ی عطفی بر مسلمانی و برادری دینی و تنها عامل گردآورنده ی شعبه ها و نژادها و قبیله ها و ملیتهای مختلف است و جوابی دندان شکن به معاویه صفتانی است که علی(ع) را مایه تفرقه می دانند؛ که حضرت علی(ع) در این مورد فرمودند: «انّما انتُم اخوانٌ على دین الله, مافرَّق بینکم الا خبثُ السَّرائرُ و سوءُ الضَّمائر فلا تُوازرونَ و لاتُناصَحون و لاتُباذلون و لاتُوادّون» و در جای دیگر می فرمایند:« لیْسَ رجلٌ احْرَصُ على جماعه اُمّه محمّدٍ (صلی الله علیه و آله وسلم) و اُلْفَتَها منّی» .
پس غدیر هم دربرگیرنده کل تاریخ است و هم مایه الفت و هم ظهور قرآن ناطق در کسوت ولایت و امامت … غدیر بر هم ریزاننده معامله های عقل گرایان و مادی گرایان و قدرت پرستان و مسئولیت گریزان است ونقشی اساسی در سرنوشت و سعادت و شقاوت مردم دارد و عقل و علم و قدرت و مسئولیت را با ابزار وحی و معنویت، ماهرانه مدیریت و سازماندهی می کند.
غدیر یعنی معرفت و استعداد روحی برای رسیدن به معرفت عملی وباریابی به مقام مصافحه با ملایک «لَو عَرَفَ النّاس فَضلَ هَذا الیَومِ بِحَقیقَتِهِ لَصافَحَتهُمُ المَلائِکَهُ فی کُلِّ یومٍ عشر مَرّات» «چنانچه مردم ارزش این روز را آن گونه که هست، بدانند ملایک خدا روزی ده بار با آنان مصافحه خواهند کرد» و چه تعبیر و چه مقام بی نظیری است مصافحه با مخلوقاتی که ملاکهای خدایی برای ارتباط با انسانهای زمینی دارند. مثال مناسبی است برای تنویر افکاراگر چنین بگوئیم که شناخت و علقه و انس و صمیمیت، تعیین کننده میزان فواصل زمانی دیدار افراد با یکدیگر است، وهرچه شناخت و علاقه و صمیمیت وانس بیشتر باشد فاصله زمانی کمتری میان ارتباط و صله و مصافحه ایجاد می شود تا آنجا که اگر کسی امین و رازدار و مورد اعتماد و از هرجهت مورد تأیید باشد ممکن است روزی چند بار با او ارتباط حاصل شود. با این مثال باید دید که مصافحه ملایک خدای متعال با آدمیان آن هم روزی ده بار چه معنایی دارد و مقصود امام رضا (ع) ازبیان این حقیقت چیست؟ علمای ادبیات عرب چنین میگویند که «لَوْ» حرف امتناع است و برای کارهای نشدنی به کار می رود، یعنی آنچه که تقریباً نشدنی است لذا در اینجا شناخت ارزش غدیر، یعنی شناخت به حقیقت آنچه هست، نه شناخت به اندازه وسع و توان!
و کوتاه سخن اینکه غدیر فصل الخطاب و محور تمامی احکام و فرائض و وجوبات و منهیات و مناسک و اعمال ظاهری و باطنی است؛ امّا ظاهرپرستان و راویان جعلی و قراردادی و سنت مداران وتالیان و قاریان ظاهر ی قرآن آنرا از مسیر اصلی منحرف ساخته و بجای دلسپاری به غدیر، از آن دور افتادند.
آنچه بیان شد مقدمه ای بود جهت بازشناسی غدیر و ترسیم سیمای غدیر تحقق یافته که هزاران دریغ و افسوس که تاکنون حتی برای لحظه ای نیز محقق نگشته است؛ که اگرغدیر تحقق می یافت…
از بُعد فردی (سیمای غدیر تحقق یافته):
انسان در هر عرصه که امر خداو ولی خدا درآن جاریست در صف اول می بود و در هرآنچه نهی شده دیده نمی شد …
انسان بهترین شیوه بهره‌برداری از جهان هستی را در اختیارداشت…
تمامی برنامه ها با فطرت هماهنگ و هم آواز میشد…
حسن فعلی و فاعلی در اعمال صالح حاکم میشد …
آنچه انسان نمی توانست بداند را می توانست بیاموزد…
انسان سایه نشین و آویزان نمی شد، بلکه اهل اجتهاد می شد و به واجب کفایی بسنده نمیکرد و اهلیّت واجب عینی پیدا میکرد…
در مسئولیتهای تربیتی و امانتی خیانت نمیکرد و به امانتداری شهرت می یافت…
کلیه نیازهای انسان از دَرِ علی (ع) و خاندان علی(ع) برآورده میشد… (توجه به نیازهای انسان درهرم مازلو)
 از بُعد خانواده (سیمای غدیر تحقق یافته):
 عمل به آیه «وانکحوا الایامی»رونق میگرفت و تشکیل خانواده سهل و آسان می شد…
پیوندها ی نسبی با شکل گیری پیوندهای سببی تقویت و تحکیم می گشت…
نظام زوجیت براساس “نعم العون علی طاعه الله” واز روی تکامل خواهی و عشق حقیقی و عاطفه پایه ریزی می شد و خانه محلی آرام و امن و پرنشاط جهت عبودیت وبندگی می گشت…
ساده زیستی بر خانواده حاکم می شد و اشرافی گری و تجمل پرستی و چشم و هم چشمی رخت بر می بست و فرهنگ ماعونی جایگزین می شد…
جلال زن در جمال و ظرایف هنریش تجلی می نمود و جمال مرد در جلال و طرایف حکمتش…
رضایت و غضب خدا معیار تصمیم گیریها در میان همسران می شد…
خواسته های زن و مرد تعدیل ، در برآوردن خواسته های یکدیگرترغیب و روابط حقوقی با حسن خلق تلطیف می گشت…
 گفتگوها وانتقادها رنگ ولائی داشته و نقشها به منظور حل مشکلات خانوادگی و اجتماعی کم و زیاد می شد…
آبشخور کلیه برنامه ها و اهداف خانواده حتی تفریح و نشاط، نظام ولایی می بود…
 به بار آمدن فرزندان دیندار، ایجاد و حفظ شخصیت دینی فرزندان، انتقال ارزشهای دینی، نیکی و احترام به والدین و بزرگان، رسیدگی به همسایگان، صداقت و صمیمیت، ایثارو… از کارکردهای خانواده ولایی می شد…
اعضای خانواده در فرهنگ سازی و پیش برد خانواده ولائی در راستای خدمت و نصرت به ولایت و امامت قدم برمیداشت…
از بُعد اجتماعی( سیمای غدیر تحقق یافته):
مردم در راه ولایت و نظام ولایی از خود بذل و بخشش نشان می دادند، و در راه مودت ولیّ زمان همدیگر را دوست میداشتند…
به جهت زنده نگهداشتن امرولیّ زمان خویش به زیارت یکدیگر می رفتند و از تفرقه دوری می گزیدند…
دروغی در کسب و کار دیده نمی شد و در حال غضب به کسی ظلم نمی کردند و در صورت رضا اسراف نمی نمودند…
برای همسایگان خود مایه برکت و با کسانی که معاشرت مینمودند پیام آوران صلح و صفا و صمیمیت می شدند…
متعه تحریم نمی شد و صرفا جهت جلوگیری از فحشا و منکرات ودر جهت تقدس و تحکیم ازدواج دائم ترویج می یافت…
 نگاه دو جنس مخالف درجامعه بجای نگاه جنسیتی، نگاه سیّده وار و نگاه انسانی و بزرگوارانه می شد…
حق انتظار و انتقاد از جامعه و والیان حکومتی مشروعیت می یافت …
کارگزاران، مسئولانه و با بار علمی مسئولیت پذیر شده و با روحیه پاسخگوئی در کنارمردم به خدمت مردم و جامعه ولائی برمی آمدند…
 کرامت، امنیت، رشد معنویت، بهداشت و سلامت، خلوت و جلوت جماعت، باهم ملازمت پیدا کرده و درطول هم قرارمیگرفت…
برای رشد و تغییرات اصلی درجامعه، بررسی کارکرد کارگزاران و اصلاح کار آنها در لایه های پنهان جامعه در اولویت امور قرار می گرفت…
عفّت و عزّت حفظ می شد …
نظام دین مستحکم و آسیاب اسلام بدست دینداران به گردش می افتاد…
وفا و عهد و پیمان با ولیّ زمان هر روز تجدید می شد و مکر و بی وفائیها محلی برای ظهور و بروز نمی یافتند…
توقّع و تعصب و تکبّر از میان رفته و تحمل و حلم و حق پذیری در رفتار افراد بروزمی یافت…
خیانت و کم فروشی صورت نمی گرفت و پیمانه ها و وزنها کامل می شد…
از بُعد اعمال و مناسک عبادی( سیمای غدیر تحقق یافته):
پرده مهجوریت قرآن کنار رفته و آیاتش شفای دردها و نجات و خروج از ظلمتها میشد…
نماز، تکبّر را می زدود…
و زکات متضمن زیادی روزی می گشت…
خمس عامل طهارت روزی می شد…
روزه تثبیت اخلاص را سبب می شد…
حجّ ، تابلو و نمایش قصد و آهنگ امام و ولیّ زمان نمودن و فریضه ی با امام بودن می شد…
شوکت اسلام با جهاد و مهاجرت حفظ می شد…
 امربه معروف و نهی از منکر برای اصلاح عموم اقامه می گشت…
 شرک و نفاق در گلو و خفه گاه فشرده می شد و شیطان جرأت دعوت نمی یافت و جرأت وسوسه ی نفس تقلیل پیدا میکرد…
و همه اعمال بر محوریت امام معصوم انجام می شد و فتنه ها کمتر می شد و انزوا و مظلومیت از چهره امامت و ولایت زدوده میشد و زمینه برای تشکیل دولت کریمه و عدالت گستر جهانی، آماده میشد.
در یک نگاه دیگر:
اگر غدیر تحقق می یافت گفتمان غدیر به اجرا و عمل تبدیل می شد…
اگر غدیر مصادره نمی شد بین امام و مواهب الهی حائل و مانع ایجاد نمی شد«.. وحال بینک و بین مواهب الله لک…» …
اگر غدیر تحق می یافت در قبال بدعتها و جعل احادیث بی تفاوتی دیده نمی شد…
اگر غدیر تحقق می یافت “عِرفُ النّار” قدرت اعتراض و جسارت بر “قسیم النار”نمی یافت…
اگر غدیر تحقق می یافت هیچ خونی بناحق نمی ریخت و هیچ ظلمی بر مظلومی رواداشته نمی شد…
اگر غدیر تحقق می یافت ۲۵ سال استخوان در گلو و خاردر چشم جا خوش نمی کرد و چاه غمخوار علی(ع) نمی گشت…
اگر غدیر محقق می شد معاد و معاش مردم، بی دغدغه تامین می شد و هیچ انگیزه ای برای نزاع و قطع رحم وجود نداشت بلکه راحت ترین زندگی مادی و معنوی در جامعه فراهم می آمد…
اگر غدیر محقق می شد بیت الاحزانی برای دردانه پیامبر تاسیس نمی شد…
اگر غدیر ترسیم می شد خوردن نان خشک و پوشیدن لباس و چادر وصله دار در اقامه عدل و داد، چونان اهل بیت(ع) برای همه مایه فخر می شد…
اگر غدیر شناخته می شد «لو عرف الناس…» صاحب غدیر ۲۵ سال فقط از قوت بازویش درنخلستانها استفاده نمیکرد…
اگر غدیر محقق می شد اعتراضی از ابوذرصورت نمی گرفت و ربذه تبعیدگاه و محل جان سپردنش نمی شد…
اگر غدیر محقق میشد عمارها در اثر ضرب و شتم غاصبان خلافت در بستر بیماری نمی افتاد و چون رشید هجری زبان و دست و پایش قطع و از درخت خرما آویزان نمی شد…
اگر غدیر محقق می شد خلفای ناحقّ عباسی در کاخهای سه فرسخی عیّاشی نمی کردند و امامان(ع) و اهل بیت ایشان درخانه های گِلی زندگی نمی کردند و دختران آنها با یک چادر نماز نمی خواندند…
اگر غدیر مصادره نمی شد درباره کوچکترین مورد هم قضاوت بادقت صورت می گرفت«…والجور فیها کَالجور فی الحُکم…» «… و ستم در این مورد، همانند ستم در داوری است…».
اگر غدیر در مسیر خود جریان می یافت کفّه سبک و سخیف امویان و سپس عباسیان سنگین تر نمی شد و نفاق و ریا شبهه در حقّ نمی افکند…
اگر غدیر غدیر می شد بشر با کمترین تجربه تلخ و ناگوار از حکومت نظامهای دروغین و مصلحتی و فریبکار، حاکمیت اسلام را شاهد میشد…
اگر غدیر محقق می شد، عتیق جرأت برگفتن «حسبنا کتاب الله» پیدا نمی کرد…
اگر غدیر، محقق می شد، آوازه غدیر از کربلا به گوش جهانیان نمی رسید و غدیرحیات خود را مدیون عاشورا نبود…
اگر غدیر تحقق می یافت، دنیا گرایی، حزب گرایی، بی‌تفاوتی، سطحی نگری، ترس و سست عنصری در دینداری دیده نمی شد…
اگر غدیر تحقق می یافت ارتجاع و بازگشت به جاهلیت صورت نمی گرفت «لیظهره علی الدین کله»…
اگر غدیر اجرا می شد عید غدیر صرف عید، بپا داشتن آداب و سنت و عمل عبادی نمی شد، بلکه با تکرار و بازگشت آن، تجدید کرامت انسان اتفاق می افتاد…
اگر غدیراز صورت اتفاقی و حادثه ای در می آمد و احیا می شد، در حقیقت سایر اعیاد و روزها نیز زنده و احیاء می شد…
اگر غدیر محقق می شد آخرین خلف پیامبر(ص) برای رسیدن به حق امامت بیش از یک قرن به غربت و اضطرار و استضعاف کشیده نمی شد…
اگر غدیر تحقق می یافت آخرین منجی عالم بشریت بجای اصلاح کج اندیشیها و تحجر و جمود اندیشه های دینی جهت پیاده نمودن نظام دینی، ابواب حکمت و علوم را بر مردم می گشود…
اگر غدیر اتفاق می افتاد بیشترین تلاش حضرت دردولت کریمه در برقراری عدالت صرف نمی شد…
اگر غدیر اتفاق می افتاد امام خود بسراغ مردم می آمد…
و بالاخره اگر غدیرمحقق می شد و اگر غدیریان و صاحبان غدیر مورد ظلم و جفای تاریخ قرار نمی گرفتند کتاب خدا و و حق و حقیقت تماماً اقامه می گشت و نعمتها تمام وکمال به انسان می رسید« الْیَوْمَ أَکْمَلْت لَکُمْ دِینَکُمْ وَ أَتمَمْت عَلَیْکُمْ نِعْمَتى وَ رَضِیت لَکُمُ الاسلَامَ دِیناً…» در روایتی از امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) آمده است که فرمودند:«… لَو أَنَّ الأمـهَ مُنـذُ قُبِـَض رسـول الله (صلی الله علیه وآله) اِتَّبِعُونی وأَطاعونــی، لَأَکَلُوا مِن فَوقِهِم و مِن تَحتِ أرجُلِهِم…» «…اگر پس از شهادت رسول خدا (ص) امت از من پیروی و اطاعت می کردند به یقین از بالای سر و زیر پای خود از نعمت خدای متعال بهره مند می شدند…».
… اَللّهُمَّ اِنّا نَرْغَبُ اِلَیْکَ فى دَوْلَهٍ کَریمَه تُعِزُّ بِهَا الاِْسْلامَ وَاَهْلَهُ ، وَتُذِلُّ بِهَا النِّفاقَ وَاَهْلَهُ،…

 

منابع: خطبه غدیر, خطبه حضرت زهرا(س)، حدیث صفات الشیعه، نهج البلاغه، کتاب اسرار آل محمّد(ص)