سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

تکلف…

image_pdfimage_print

حضرت محمد (صلی الله علیه و اله و سلم) که در ایام ولادتش قرار داریم در آیه ی ۸۵ سوره ی “ص” خود را چنین معرفی می فرمایند:
قُلْ مَا أَسْأَلُکُمْ عَلَیْهِ مِنْ أَجْرٍ وَمَا أَنَا مِنَ الْمُتَکَلِّفِینَ / بگو: «مزدى بر این [رسالت‌] از شما طلب نمى‌کنم و من از متکلفین نیستم»
تکلف به معنی این است که انسان با مشقت کاری را انجام دهد و رنج را بر خود هموار نماید و به عبارتی تحمل کردن امری با رنج و سختی وخلاف عادت را تکلف می گویند.
همچنین افراط نمودن در آداب و رسوم از مصادیق بارز تکلف می باشد و به طور کلی هر کاری که با تصنع، مشقت و حرص انجام پذیرد به عامل آن عمل متکلف می گویند.
حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و اله و سلم) در حدیثی سه علامت و نشانه برای متکلف بیان میفرماید:
۱- پیوسته با کسانی که مافوق او هستند نزاع و پرخاشگری می کند.
۲- به دنبال اموری است که هرگز به آن نمی رسد.
۳- سخن از مطالبی می گوید که از آن آگاهی ندارد.
در وصایای حضرت رسول اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) خطاب به حضرت علی (علیه السلام) نیز سه علامت برای تکلف مطرح شده که شخص متکلف در حضور، تملق دارد و در غیاب، غیبت می کند و به هنگام مصیبت زبان به شماتت می گشاید.
حال با این علامات و نشانه ها حضرت امام صادق(علیه السلام) در نتیجه ی تکلف و آثار سوء آن در روایتی چنین می فرمایند: متکلف خطا کار است هر چند در ظاهر به حقیقت برسد و متکلف در عاقبت کار جز پستی و خواری نتیجه ای نخواهد گرفت اگر چه امروز نیز جز رنج و زحمت و ناراحتی بهره ای ندارد و شخص متکلف ظاهرش ریا و باطنش نفاق است او پیوسته با این دو بال پرواز میکند.