سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

خدمت و تربیت

image_pdfimage_print

تحت تربیت امام معصوم قرار گرفتن و برعهده گرفتن مسئولیت ها، نهایت آرزوی شیفتگان و محبان ائمه اطهار(ع) بوده و انتخاب افراد مستعد و تعلیم و تربیت اینان و آماده سازیشان برای ایفای رسالت ها، از جمله کارهای مهم امامان (ع) می باشد، که این امر در طول حیات همه ی امامان اتفاق افتاده و تشنگان حقیقت، اهلیت ارتباط خاص با امام معصوم را پیدا کردند و در حدّ و توان و ظرفیت وجودی به این مقامات بار یافتند.

این اتفاق مبارک در حیات امام جواد (ع) نیز روی داده و چنین افرادی که متجاوز از ۲۰۰ نفر شایستگی این امر را داشتند و در اثر تلاشهای علمی و فرهنگی امام جواد(ع) نام و یاد و آثارشان با تجلیل فراوان در تاریخ ثبت شده است که به چند مورد از این بزرگواران با خصوصیت بارزشان اشاره می گردد:

شخصی به نام “خیران خادم قراطیسی” یکی از شخصیت هایی می باشد که از خادمان و شیعیان خاص امام رضا(ع)، امام جواد(ع) و امام هادی(ع) بوده و ایشان را از اصحاب سرّ این سه امام برشمرده اند. مقام و جایگاه ایشان به حدی بالا بود که حضرت خطاب به ایشان فرمودند:

«اعمل فی ذلک برأیک، فإنّ رأیک رأیی و من أطاعک طاعنی».

ارادت و اخلاص “خیران” نسبت به اهل بیت قابل وصف نیست چنانچه گفته اند: خیران در راه سفر حج توفیق تشرف به محضر امام جواد(ع) را یافت در حالیکه امام بالای ایوان نشسته بودند، خیران با دیدن هیبت و جلالت ایشان، چنان دهشت و دلهره ای در وجودش احساس کرد که متوجّه پلّه های ایوان نبود تا این که حضرت اشاره نمود و او را متوجّه ساخت. بعد از سلام دستان مبارک امام را گرفته و پس از بوسه بر دستان، بر دیدگانش قرار داد و تا مدّتی بی اختیار نگاه داشت تا این که دلش آرام گرفت و دستان امام(ع) را رها نمود.

یکی از علل بار یافتن ایشان به آن مقام(صاحی مقام سرّ شدن) ،سرفراز بیرون آمدن از امتحانات ولایت مداری در دوران سه امام بزرگوار، یعنی امام رضا(ع)، امام جواد(ع) و امام هادی(ع) است، که بسیاری از افراد از این امتحان قبول نشده و در مورد ادامه ی امامت از نسل امام رضا و امام جواد و امام هادی شک کردند و از رده ی شیعه ی دوازده امامی خارج شدند. اما ایشان نه تنها ثابت قدم ماندند بلکه در عهده دار شدن و مسئولیت پذیری در کارهای این سه امام بزرگوار نقش های مهمی ایفا نمودند و خدمت های خالصانه خود را تقدیم به ساحت امامت نمودند.

علی بن مهزیار شخصیت دیگری است که از یاران نزدیک امام رضا(ع) و امام جواد(ع) و امام هادی(ع) به شمار می رفت و آن بزرگواران ایشان را وکیل خویش منصوب کرده بودند و گویا امضای این وکالت هنوز موجود است؛ مردی که درباره اش گفته اند:

سجده و عبادت بسیار داشت و هنگام طلوع خورشید به سجده افتاده و بر برادران دینی اش دعا می کرد.
نویسنده ای در زمینه ی معارف دینی بود که کتاب الوضوء، کتاب الصلاه، کتاب الزکاه، کتاب الصوم، کتاب الحج، کتاب الطلاق و.. از جمله ی آنهاست.

لحظات و یا چیزهایی که می تواند برای این افراد، گواراترین و جذابترین و با حلاوت ترین باشد، شاید نگاشته یا پیامی از جانب محبوب و معشوق و امامشان باشد، علی بن مهزیار از جمله این افرادی است که لایق دریافت نامه ای عطرآگین و تحسین آمیز از سوی مولایش به این مضمون شده است:

«ای علی! در پیروی کردن، انجام دستورات، خیرخواهی و پندگویی تو را آزمودم ، پس اگر بگویم کسی را مانند تو ندیده ام، چه بسا راست گفته باشم، خداوند به تو بهشت برین و آن مقامات والایی که نمی دانی پاداش دهد، من مقام تو و خدمات شبانه روزی تو را در سرما و گرما از نظر دور نداشته ام از خداوند می خواهم در روز قیامت که همه را گرد می آورد، آنچنان مخلوقات خود را شیفته و دوستدار تو کند که مایه ی رشک باشد، به درستی که خداوند شونده ی دعاهاست…».

از مضمون این توقیع می توان به جایگاه بلند و ارزشمند علی بن مهزیار نزد امام جواد(ع) پی برد، از خدماتی که این شخص به انجام رسانده چنین آورده اند:
  ♦مروج ولایت امام جواد (ع) در ایران به ویژه در اهواز
  ♦عهده دار شدن وکالت امام جواد(ع) و امام هادی(ع)
  ♦برقراری ارتباط مردم با امام (حتی درخفقان عباسی)
  ♦منشأ آرامش و خیر بودن
  ♦رساندن و بیان مسائل فقهی امام به مردم و پاسخگویی به سؤالات
  ♦تلاش در شناساندن امام عصر به مردم بعد از شهادت امام جواد(ع)

و شخصیت سومی که جا دارد به مناسبت سالروز ولادت امام جواد(ع) از آن یاد گردد، ابن سکیت است که با تلاش های مستمر خود در علوم اسلامی ، از علمای برجسته ی ادبیات عرب شده و ید طولا در علم فصاحت و بلاغت و شعر عرب داشت که مورد احترام امام جواد(ع) و امام هادی(ع) قرار گرفته بود. از مشخصات بارز ایشان آگاهی از علم لغات بود و از روحیات ایشان که در اثر تربیت امام به دست آورده بود،جرأت اعلام موضع در موقع بسیار حساس و خطرناک بود، چنانچه در تاریخ نیز بیان شده در چند مورد نزد متوکل اعلام موضع نموده و از اجتناب ازدشنام دادن به مرد قریشی و از اظهار بیشتر دوست داشتن فرزندان علی بن ابیطالب، حسنین(ع) نسبت به فرزندان خلیفه هیچ واهمه و بیمی از خود نشان نداد و در این راه نیز جانش را تقدیم نمود.

و چه زیبا و گواراست رسیدن انسان به مقامی که امام معصوم از اصحاب سر برشمارد و یا در راه شناختن و شناساندن امام معصوم(ع) به درجه ای برسد که موجب آرامش و سرمنشأ خیر برای دیگران شود و به حالی رسد که بدون هیچ ترس و واهمه موضع ثابت برای خود، در مسیر برگزیده خویش داشته باشد.

امام جواد