سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

سلسله الذهب یک سند اما یک دنیا حرف

image_pdfimage_print

امام رضا(ع) در حدیث سلسله الذهب فرمود:

«لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ حِصْنِی فَمَنْ دَخَلَ حِصْنِی أَمِنَ عَذَابِی (قَالَ فَلَمَّا مَرَّتِ الرَّاحِلَهُ نَادَانَا) بِشُرُوطِهَا وَ أَنَا مِنْ شُرُوطِهَا».


داستان از این قرار بود که در جریان دعوت امام رضا (ع) به پذیرش ولایتعهدی از طرف مأمون، مسیر حرکت امام رضا (ع) به گونه‌ای تعیین شده بود که ایشان نتوانند از شهرهای شیعه‌نشین مانند بغداد و قم عبور کنند، در نیشابور هم هرچند تبلیغاتی برای بهره‌مندی مردم از محضر امام رضا (ع) انجام نشده بود؛ با این حال جمعی از اهل علم خود را به کاروان آن حضرت رساندند تا مطلب جدید علمی بیاموزند، چون حضرت در آن دوران بعنوان عالم و یکی از سادات گرامی شمرده شده و از طرف اهل علم اکرام می شد. و هزاران تأسف که ولایت و جانشینی پیامبر، موضوعیتی نداشت، لذا نباید تصور کرد که آن اجتماع مملو از قلم به دستان شیعی بود، بلکه پیرو و شیعه موضوعی غیر اولویت دار در آن مقطع بود.
اما علیرغم جوّ امنیتی و اختناق حکومتی از بابت مسأله ولایت، امام رضا (ع) به شور و اشتیاق آنان جواب مثبت داد و این حدیث معروف را بیان فرمود که خود این حدیث عامل شهرت بیشتر ایشان و تبلیغاتی برای موضوع ولایت در آن دوران شد که هزاران تدبیر از سوی حکومت انجام شده بود که این امر اتفاق نیفتد.
این روایت ظاهراً یک سند و یک جمله اما در باطن خود نکته های مهم اعتقادی نهفته دارد.
در حقیقت امام رضا (ع) با درایت ولایی خویش جمله ای را فرمود که هرچند ظاهراً برای هیچ عقیده ای مشکل ساز نبود، اما بهترین روش و ماندگارترین درس برای علما و مبلغان آن روز و همه دوران های پس از خود گردید.
در اینجا چند نکته از نکات مهم این متن به ظاهر ساده تقدیم می شود:
۱) روش ذکر سلسله وار روایت، خود بیانگر اتصال گوهرها و ارکانهای ایمان به هم می باشد که تداعی کننده این جمله از زیارت جامعه کبیره است:

«کلهم نور واحد»

و امام رضا (ع) با این کار ارتباط خود به رسول خدا (ص) اهل بیت (علیهم السلام) را هم به ظریفترین شکل بیان فرمودند.
۲) این کلام حضرت، خود شیوهٔ بیان امر مهم و نحوه ی تبلیغ در زمان ممنوعیت نشر و انتشار مسأله ولایت است.
  ۳) این جمله ظاهراً بیان یگانگی خداست، اما انتهایش شرط اساسی ورود به جرگه موحدان را بیانگر است که در آن زمان ولایت ختم یافته فرض می شد و هفت امامی ها بر مسند علوم اسلامی بودند و در صدد ادعای مهدویت و غصب حکومت، که این جمله تمام تدابیر و نقشه های شوم آنان علیه تشیع را تخریب و نقش بر آب نمود.
  ۴) این روایت بیانگر ارتباط تنگاتنگ امام رضا (ع) با حضرت ولیعصر(عج) می باشد، چرا که هر کس به امامت امام رضا (ع) معتقد است به امامت امام زمان نیز معتقد می باشد. بعبارتی امام رضا (ع) مرز هفت امامی ها و شیعیان دوازده امامی می باشند.
  ۵) جمله «لا اله الا الله» به خودی خود ارزش و اعتباری ندارد، بلکه آنچه که به فرمان الهی ارزش دهنده به این حصن حصین است، مقام ولایت و خلیفه الهی می باشد که حضرت پیامبر(ص) در خطبه ی غدیریه تا آخرین سلاله این نسل نورانی و مقدس را شمارش فرموده و نام برده اند.
و کلام آخر دراین مجال اینکه، با وجود تدابیر و ترفندهای قوی دشمن، با الگوگیری از حضرت امام رضا (ع) می توان نکته ضعف هایی که دشمنان دارند را شناخت و جهت رسوایی و انجام رسالت، از اینها بهره برد و تهدیدها را به فرصت تبدیل نمود و به قوام دین کمک کرد و یاران و اولیای دین را نصرت بخشید که ولایت و ضرورت قرار گرفتن در نظام ولایی، نیاز اساسی انسان و تنها راه نجات و کمال و رشد او می باشد.

 

index.jpg1