سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

شهادت آخرین نفر از اصحاب کساء ومصیبت اعظم

image_pdfimage_print

زیارت عاشورا از جمله زیارتهایی است که در خصوص حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) توسط امام باقر (ع) به یکی از اصحاب بنام «علقمه بن حضرمی» تعلیم شده است.
ازمتن پرمحتوای آن بر می آید که زائر با این زیارت، قصد روشن نمودن جایگاه و سیر فکری خود است و تعالیمی که از این زیارت توسط امامان معصوم (ع) به افراد داده شده نشانگر اهمیت این زیارت می باشد. اما آنچه که هدف از این مطلب است توجه به فرازی از این زیارت است که آمده:

«…مُصاباً بِمُصیبَتِه مُصیبَهً ما اَعْظَمَها وَ اَعْظَمَ رَزِیَّتَها فِى الْاِسْلامِ وَ فى جَمیعِ السَّمواتِ وَالْاَرْضِ…»

شیخ صدوق(ره) در کتاب علل الشرایع خود حدیثی از امام جعفرصادق(ع) را در این مورد چنین بیان داشته است:شخصی بنام عبد اللَّه بن فضل هاشمى می گوید: محضر ابى عبد اللَّه جعفر بن محمّد الصّادق (ع) عرضه داشتم: اى فرزند رسول خدا چگونه روز عاشوراء روز مصیبت و حزن و جزع و گریه گردید نه روزى که در آن رسول خدا (ص) قبض روح شده یا روزى که فاطمه (س) در آن از دنیا رحلت‏ کرده یا روزى که در آن امیر المؤمنین (ع) به شهادت رسیده و یا روزى که امام حسن (ع) در آن به وسیله سمّ شهید گردیدند؟
امام (ع) فرمودند: روز امام حسین (ع) از تمام ایام مصیبتش بزرگتر مى‏باشد زیرا اصحاب کساء که کریم‏ترین مخلوقات و شریف‏ترین آنها نزد خدا بوده پنج تن مى‏باشند، پس وقتى نبىّ اکرم (ص)از بین ایشان رحلت کردند امیر المؤمنین و فاطمه و حسن و حسین (علیهم السلام) باقى ماندند پس مردم ایشان را تسلیت مى‏دادند و وقتى فاطمه (س) از بینشان رفتند مردم امیر المؤمنین و حسن و حسین (علیهم السلام) را امر به صبر مى‏نمودند و وقتى امیر المؤمنین (ع) رفتند مردم حسنین (علیهما السّلام) را تسلیت مى‏دادند و وقتى امام حسن (ع) از دنیا رفتند مردم امام حسین (ع) را تسلیت مى‏گفتند و وقتى ایشان شهید شدند در اصحاب کساء احدى باقى نمانده بود که مردم به او تسلیت بگویند پس رفتن امام حسین از دنیا به مثابه این بود که تمام اصحاب کساء از دنیا رفته‏اند چنانچه بقاء آن حضرت همچون بقاء جمیع آنها بود لذا روز شهادت آن حضرت از نظر مصیبت از تمام ایّام بزرگتر مى‏باشد.
عبد اللَّه بن فضل هاشمى مى‏گوید: محضر امام (ع) عرضه داشتم: اى فرزند رسول خدا چرا مردم به على بن الحسین (ع) تسلیت نمى‏گفتند همان طورى که به آباء و پدرانش (علیهم السلام) تسلیت مى‏گفتند مگر ایشان مانند آنها امام و حجّت خدا نبودند؟ امام (ع) فرمودند: چرا، على بن الحسین علیهما السّلام سرور عبادت‏کنندگان و بعد از پدرانش حجّت خدا بر مردم بود ولى رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله را ملاقات نکرده و از آن حضرت حدیثى نشنیده و علمش بالوارثه مى‏باشد یعنى از پدر و پدر از جد و جدّش از نبىّ اکرم صلّى اللَّه علیه و آله اخذ نموده در حالى که امیر المؤمنین و حضرت فاطمه و حسنین علیهم السّلام را مردم بالعیان در آنات متوالى با رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله مشاهده کرده بودند لذا هر گاه یکى از این حضرات را مى‏دیدند یاد حال او با رسول خدا صلّى اللَّه علیه و آله افتاده و سخن حضرتش را با او و در باره او به یاد مى‏آوردند، و وقتى آن ذوات مقدّسه از دنیا رفتند مردم از مشاهده عزیزان خدا محروم شدند و در فقدان هیچ یک فقدان جمیع نبود مگر در مورد حضرت امام حسین علیه السّلام چه آن که بعد جمیعشان از دنیا رفت فلذا روز شهادت آن حضرت از حیث مصیبت بزرگترین روزها است.عبد اللَّه بن فضل هاشمى مى‏گوید: محضر امام علیه السّلام عرض کردم: اى فرزند رسول‏خدا، پس چرا عامه(اهل سقیفه وتابعین آنان) روز عاشوراء را روز برکت نامیده‏اند؟ امام علیه السّلام گریستند و سپس فرمودند:

هنگامى که حضرت امام حسین علیه السّلام شهید شدند مردم در شام خود را به یزید نزدیک نمودند پس از اخبار کربلاء حکایت مى‏کرده و بابت آن جوائز مالى دریافت مى‏کردند و از جمله اخبارى که براى او جعل و وضع نمودند وقایع در این روز بوده و این که این روز، روز برکت است و این اسم را به خاطر آن انتخاب کردند تا مردم از جزع و گریه و مصیبت و حزن به فرح و سرور و تبرّک عدول نمایند که خدا بین ما و ایشان حاکم باشد».

(علل الشرائع-ترجمه ذهنى تهرانى، ج‏۱، ص: ۷۳۷)

اما مدل تبرک قرار دادن آن ملعونان بدین ترتیب بود که به ذخیره ارزاق در این روز پرداختند و آنرا بصورت رسم جلوه دادند و اینکار را مایه سعادت دانستند(از همین روست که در روایات کارو کسب برای معاش در روز عاشورا نهی و مذمت شده است) وبه شکرانه این روز روزه گرفتند و در واقع روزه و دعا وطلب حاجات در آنروز را استحبابی اعلام نمودند.