سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

عاشورا و لهویات(۲)

image_pdfimage_print

مقوله لهویات، بحث بسیار مهمی است، که حضرت اباعبدالله(ع) با شهادتشان چنین بیان کردند که ای انسان برای اینکه از دنیای لهویات فرار کنی و خود را از این مهلک نجات دهی، باید اهل اولویت و استدلال باشی.
چنانچه در مطلب قبلی اشاره شد، لهویات چنان نتایج شومی برای انسان به بار دارد که، حتی انسان را به کشتن امام معصوم هم می کشاند.
دعوت کنندگان حضرت اباعبدالله از شهر کوفه بودند و متشخص، اما آنچه آنها را به رویگردانی از امام کشاند، دلیل اصلی اش نداشتن اولویت و پرداختشان به لهویات و کارهای غیر اولویت دار بود. چون “لهو” زمانی شکل میگیرد که کار اولویت دار وجود داشته باشد.
در اهمیت کار اولویت دار و مذموم بودن ترک اولویت، خداوند متعال در قرآن خطاب به پیامبر(ص) چنین میفرماید:

« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَإِذَا کَانُوا مَعَهُ عَلَى أَمْرٍ جَامِعٍ لَمْ یَذْهَبُوا حَتَّى یَسْتَأْذِنُوهُ إِنَّ الَّذِینَ یَسْتَأْذِنُونَکَ أُولَئِکَ الَّذِینَ یُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَرَسُولِه ِفَإِذَا اسْتَأْذَنُوکَ لِبَعْضِ شَأْنِهِمْ فَأْذَنْ لِمَنْ شِئْتَ مِنْهُمْ وَاسْتَغْفِرْ لَهُمُ اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِیمٌ»

«مؤمنان کسانى هستند که به خدا و پیامبرش ایمان آورده‌اند. و چون با پیامبر در کارى همگانى باشند، تا از او رخصت نطلبیده‌اند نباید بروند. آنان که از تو رخصت مى‌طلبند، کسانى هستند که به خدا و پیامبرش ایمان آورده‌اند. پس هنگامى که از تو براى پاره‌اى از کارهایشان رخصت خواستند، به هر یک از آنان که خواهى رخصت بده و برایشان از خدا آمرزش بخواه، که خدا آمرزنده و مهربان است». (۶۲/ نور)

و این اهمیت و اولویت دار بودن موضوع در محضر معصوم بودن را میرساند که با اینکه رخصت می طلبند تا به سایرامورشان برسند، اما خداوند متعال دستور میدهد که بخاطر ترک اولویت، برایشان استغفار کن.
یا در آیه دیگر میفرماید:

«وَإِذَا رَأَوْاْ تِجَارَهً أَوْ لَهْواً انفَضُّواْ إِلَیْهَا وَتَرَکُوکَ قَآئِماً قُلْ مَا عِندَ اللَّهِ خَیْرٌ مِّنَ اللَّهْوِ وَ مِنَ التِّجَارَهِ وَ اللَّهُ خَیْرُ الرَّازِقِین»

« و چون داد و ستد یا سرگرمى ببینند، (از دور تو) پراکنده و به سوى آن روانه شوند و تو را ایستاده (در حال خواندن خطبه) رها کنند. (به آنان) بگو: آنچه (از فضل و برکت) نزد خداست، از سرگرمى و داد و ستد بهتر است و خداوند بهترین روزى دهندگان است».

آری چه کاری مهمتر از با امام معصوم بودن که فلسفه وجودی انسان تقرب به معصوم است و سعادتش در آن!!
برای روشنتر شدن موضوع لهویات، به چند مصداق آن اشاره میگردد:
۱_ لهو الحدیث؛ که مصداق بارز آن “غنا” میباشد.
«وَمِنَ النَّاسِ مَنْ یَشْتَرِی لَهْوَ الْحَدِیثِ لِیُضِلَّ عَنْ سَبِیلِ اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَیَتَّخِذَهَا هُزُوًا أُولَئِکَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِینٌ» (لقمان/ ۶)
“غنا” هر آن چه که اختیار و قدرت انتخاب انسان را از او بگیرد، چه با آلت موسیقی باشد چه با حنجره، غنا محسوب میشود.
۲_ تمسخر؛ از دیگر لهویات تمسخر میباشد، خداوند در قرآن میفرماید:
« یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسی أَنْ یَکُونُوا خَیْراً مِنْهُمْ وَ لا نِساءٌ مِنْ نِساءٍ عَسی أَنْ یَکُنَّ خَیْراً مِنْهُنَّ…».
۳_ جدال غیر احسن؛ اگر مراتب و ویژگیهای جدال احسن، از قبیل: ضرورت، شرایط زمانی و مکانی و موضوع مورد جدال، در یک مجادله حاکم نباشد، آن جدال چیزی جز لهو نخواهد بود.
لذا برای حسینی شدن و دوری از عمل هوسی و تلقینی و توجیه شرعی که در جبهه نفاق یزیدی بروز داشت، باید بسراغ کارهای اولویت دار رفت.
اما چگونه انسان دغدغه انتخاب کار اولویت دار را داشته باشد، و چگونه کاندیدای قرار گرفتن در صراط اولویت باشد؟ و سیر و سلوکش با اولویت همراه شود؟ راهکارهایی وجود دارد که به چند مورد اشاره میگردد.
متد و روش های رسیدن به انتخابهای اولویت دار:
۱_ نظم
۲_ برنامه ریزی
۳_ پیش بینی آینده
انسان با سه روش فوق میتواند به انتخاب احسن و اولویت دار برسد، نظم یکی از علامتهای اولویت دار بودن کار است، و برنامه ریزی و آینده نگری، اساس و ماهیّتشان اولویت میباشد. یعنی بدون تعریف اولویت برنامه ریزی ممکن نمیباشد.
و در آخر جهت تذکر مجدد به اهمیت و ضرورت این موضوع، از ۱۶ اثر دنیوی لهویات به چند مورد اشاره میگردد:
۱_ سطحی نگری
سطحی نگری از خصوصیات بارز اهل لهو است، بدینگونه که لهویات مانع از تفکر و پرداخت عمیق به موضوعات مهم میشود.
۲_ خرافه گری؛ این مسأله هم از دیگر اثرات ترک اولویت و روی آوری به لهویات میباشد، خرافه، سحر و جادو و اهمیت دادن به این امور زاید و مذموم و تباهگر، نتیجهٔ مشغول شدن به امور لهوی و فراموشی اولویتها در زندگی میباشد.
در کل از دیدگاه قرآن، ماهیت دنیا لهو و لعب است:

«اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَیاهُ الدُّنْیا لَعِب

ٌ وَ لَهْوٌ وَ زینَهٌ وَ تَفاخُرٌ بَیْنَکُمْ وَ تَکاثُرٌ فِی الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ….»؛

و فلسفه ارسال رسل و منصوب شدن امامان برای بشریت، مدل و متد دادن برای برخورد صحیح با این دنیا و جان سالم بردن از مشغولیتهای آن میباشد.

اگر انسان از امام معصوم فاصله بگیرد، این چند ویژگی در مقاطع مختلف او را به خود گرفتار کرده و نهایتا با عدم تشخیص اولویت و ترک آن، موجبات ضلالت و گمراهی خود را فراهم میسازد.
برگرفته از سخنرانی برنامه هیئت مشتاقان ظهور_ محرم ۹۶