سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

فرهنگ هادوی و زیارت غدیریه

image_pdfimage_print


فرهنگ هادوی فرهنگ مجهولی است، چراکه در آن مقطع زمانی جامعه بگونه ای شکل گرفته بود که در میان شیعیان مشکل شدیدی از جهت اعتقادی ایجاد شده بود، عده ای امام موسی کاظم(ع) را امام مهدی میدانستند، لذا امام هادی (ع) با اقلیتی از مردم که ایشان را معتقد بودند، مواجه شدند.
در زمان این امام بزرگوار، غالیان و صوفیان به اندازه ای از وقاحت رسیدند که با تمام بی حیایی در محضر امام به همدیگر شراب تعارف میکردند.
در این اوضاع تقریبا کفرآلود امام دست از تبیین معارف و نشر آن، و هدایت مردم به دین و عقاید ناب باز نایستاد و قدمهای بسیار مهم و موثری در این زمینه برداشت، که با این تلاشها سعی در حفظ اقتدار اسلام و قدرت ولایت وشیعه داشتند.
یکی از این اقدامات امام هادی(ع) زیارت جامعه کبیره بود که با آن کلام در قالب زیارت، در صدد تبلیغ و هدایت مردم بسمت امامت و معرفت به این اصل از اصپل دین برآمدند.
زیارت جامعه کبیره یک دوره اختصاصی درس امامت میباشد که توسط این امام گرانقدر انشاء شده است.
به توصیه ایشان قبل از شروع زیارت بهتر است ۱۰۰ مرتبه ذکر تکبیر گفته شود که خودشان علت این عمل را دچار نشدن به گروه غالیان برشمردند.
در فرازی از این زیارت جامعه چنین آمده:

«…و اجَعَلنی مِنْ خِیارِ مَوالیکُم التّابِعینَ لِما دَعوْتم الیه و اجْعَلْنی مِمَّن یَقْتَصُّ اثارَکُم…».

در رابطه با عوامل رسیدن به مقام بهترین دوستان “خیار موالیکم”، سپری نمودن مراتب زیر بسیار حائز اهمیت است:
تبدیل محبت به مودّت
تبدیل مودّت به نصرت
تبدیل نصرت به اطاعت
و تبدیل اطاعت به تبعیت.
که اگر انسان محبّ بتواند این مراتب را طی کند، به مقام خیار موالیکم بار یافته است.
فراز دیگر این زیارت جمله «…وَاجْعَلْنی مِمَّن یَقْتَصُّ اثارَکُم…» است، که در واقع بنوعی خواسته ویژه امام در این زیارت میباشد.
منظور از «یَقْتَصُّ» در این فراز قصه کردن و بیان آثار امامان (ع) اعم از اقوال، احوال، رفتار و تقریرات آن بزرگواران میباشد.
اینکار با چند ویژگی خاص همراه است:
۱_ در قصّه، دقت و توجه لازم وجود داشته تا جزئیات آن کاملا بیان شود.
۲_ در قصّه، عنصر عبرت وجود دارد.
۳_ قصّه با حکایت و اخبار فرق دارد، قصه آنچه در گذشته دور اتفاق افتاده است را میگویند، اما حکایت و اخبار جریانات امروز را هم شامل میشود.
۴_ و بار و ویژگی اصلی قصّه این که، قصّه بر حقیقت بودن جریان دلالت دارد.
فلسفه این قصه ها و همچنین سایر قصه ها که در قرآن و کتب روایی بیان شده، بدلیل ویژگی خاص “قصّه” و اثرات آن میباشد.
به تبع این خواسته امام هادی(ع)، اثر ارزشمندی از ایشان نام برده میشود، این اثر به “زیارت غدیریه” مشهور است که در مفاتیح الجنان شیخ قمی(ره) هم نقل شده است.
زیارت غدیریه را حضرت امام هادی(ع) در روز غدیر در جوار ملکوتی حضرت علی(ع) انشاء فرمودند.
این زیارت گرانقدر، هم سنگ بلکه بالاتر از خطبه حضرت رسول(ص) ذکر شده چراکه محتوای آن خطبه نیز در درون این زیارت وجود دارد.
امام هادی(ع)در اوایل این زیارت با فرازی اهمیت و ضرورت ولایت را چنین متذکر شدند:

«…أَشْهَدُ یَا أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ أَنَّ الشَّاکَّ فِیکَ مَا آمَنَ بِالرَّسُولِ الْأَمِینِ‏…».

«… شهادت میدهم یا امیرالمومنین که همانا شک کننده در (ولایت) تو، به رسول امین، ایمان نیاورده است…».
در ادامه این زیات به ۲۰۶ مورد از فضایل علی (ع)، چندین وقایع تاریخی از جمله لیله المبیت و جنگ احزاب و چندین آیات قرآنی در باب علی(ع) اشاره فرموده است. که میتوان عللیترین نکات معرفتی مبحث امامت را از آن اخذ نمود.
نکته آخر اینکه قصه کردن آثار امامان(ع) خود آثار پربرکت و فضایل مهمی برای فرد برجای میگذارد که از مهمترین این آثار به موارد زیر میتوان اشاره کرد:
۱_بیان نعمت
۲_شکرگزاری
۳_ افزایش معرفت
بعبارت دیگر، ذکر آثار نوعی بیان نعمت و شکرگزاری بر آن است که این دو نیز در افزایش معرفت شخص نقش بسزایی دارد.