سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

مدگرایی یا نو گرایی

image_pdfimage_print

جهان طبیعت عجین با تغییر و نو شدن است لذا انکار آن تلاشی بیهوده است وانسان فطرتاً به زیبائی و نوشدن که مصداقی از کمال است تمایل دارد و در این راه از هیچ تلاشی کوتاهی نمی کند و چنانچه درقرآن نیز بیان شده «…هو اَنْشَأکُمْ مِنَ الارْضِ َواسْتَعْمَرَکُمْ فیهَا…» زمین در تصرف انسان و انسان مأموربه عمران و آبادانی آن می باشد که خداوند متعال اینرا هم به دلیل بهره مند شدن انسان از زیبائیهای طبیعت از روی فضلش بنا گزارده است. اما باید توجه داشت که هر نوشدنی مطلوب نیست وهر تغییری مورد تأئید قرار نمیگیرد. نوگرایی همراه با اندیشه و عاقبت اندیشی سزاوار است تا انحراف و آفتی بدنبال نداشته باشد. و به مد گرایی نینجامد. تغییر در مدها که فقط آراستگی ظاهری به انسان می بخشند و باطناً سنت ستیز و موجب به خطر افتادن هویت انسانی می شوند و تزلزل رفتاری برای فرد به بار می آورند بنوعی تهدید محسوب شده و از تجدد و ترقی و نوگرایی دور می باشند.
مد در لغت به معنای سلیقه، روش، شیوه و … به کار می‌رود و از واژه‌ی فرانسوی (mode) گرفته شده است واژه ی مدل نیز از اقتباس از زبان فرانسه و به معنای الگو، نمونه، و سرمشق است و مد در اصطلاح عبارت است از روش و طریقه ای موقتی که سبک زندگی، از جمله شکل لباس پوشیدن و معاشرت و تزیین ومعماری خانه و… را تنظیم می‌کند. به تعبیری مد یعنی تغییر سلیقه‌ی ناگهانی و مکرر همه یا بعضی از افراد یک جامعه بطوریکه فرد، سبک لباس پوشیدن و طرز زندگی و رفتار خود را طبق آخرین الگوها تنظیم کند و به محض آن که الگوی جدیدی در جامعه رواج یافت، از آن پیروی نماید.
کمبود شخصیت، رفاه‌زدگی، خلأهای درونی فرد، مشکلات خانوادگی، جوّ زدگی، تشخّص طلبی، تنوع‌طلبی و نوگرایی، لذت گرایی، سنت ستیزی، رقابت و چشم هم چشمی وبرتری طلبی، جلب توجه دیگران، نادیده انگاشتن ارزش انسان و اهداف عالی از خلقت او، از جمله علت‌های اصلی مد و مدگرایی در افراد است.
باور به این مساله که انسان به گونه ای آفریده شده که همواره از حالت یکنواختی گریزان بوده و در مقابل، از تحول و نوآوری در زندگی استقبال می کند، نباید انسان را به مدگرایی افراطی سوق دهد بالاخص اگر با معیارها و ارزشهای دینی مغایرت داشته باشد که در این صورت ضدارزش بوده و موجب رکود جامعه اسلامی خواهد گشت. اما نوگرایی با بینش و مدل دینی در رشد و توسعه جوامع بشری و تقویت نشاط و شادمانی وشعف آن سهمی بزرگ دارد. روی آوری به هنراسلامی ونوگرایی با حفظ ارزشهای دینی و دوری از تقلید کورکورانه رشد و توسعه اقتصادی جوامع را نیز دربردارد.چراکه تقلید کورکورانه موجب اسراف و تبذیر گشته و این ضرر قابل توجهی به اقتصاد خواهد داشت. و نیز از بین رفتن قدرت تعقل واختیار و خلاقیت و ابتکار و تصمیم گیری از اثرات سوء تقلید کورکورانه و مدگرایی می باشد.که می توان گفت عمده تفاوت مدگرایی و نوگرایی هم در این عناصر است:کرامت و حریت، عقلانیت وخلاقیت؛ به عبارت دیگر نوگرایی زائیده این چهارعنصر اصلی است و مدگرایی ضد این عناصر.
و وامصیبتا که بیشتر اوقات مدپرستی موجب فراموشی نمادهای ذکوریت و انوثیت نیز میگردد و مردان، لباس زنان و زنان لباس مردان را برای بر تن می کنند و با این اقدام، خود را مشمول لعن خدا و رسول خدا(ص) می سازند. رسول خدا(ص) در مذمت این کار می فرماید:

«خدا لعنت کند مردی را که چون زن لباس بپوشد و زنی را که چون مرد لباس بپوشد».

از دیگر اثرات مدگرایی بی حیایی و بی عفتی است و این نه تنها درلباس بلکه درنوع وسایل مورد استفاده و سبک و سیاق زندگی و حتی معماری خانه ها هم ورود پیدا کرده است، بطوریکه آشپزخانه های باز و به اصطلاح اُپن، باز شدن در ورودی به هال و پذیرائی منازل و نداشتن اندرون و پستو، زمینه را برای ارتباط درون خانه با بیرون و اغیارفراهم می آورد که متاسفانه توجه و دقت کافی در این مورد بچشم نمی خورد و اقدامی صورت نمی پذیرد.
پس با توجه به تفاوت مدگرایی و نوگرایی روشن می شود که هر تغییر روشی که مغایر با هویت تاریخی، فرهنگی و مذهبی، و ازبین برنده ی حریت و خلاقیت بوده و موجب تزلزل شخصیّت فردی و اجتماعی گردد، مذموم است و مورد نکوهش و مخالف نوگرایی چراکه سلامت جامعه و فرد را از ابعاد مختلف دچار اختلال و آسیب مینماید.