سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

منتظر کوفی صفت !!!

image_pdfimage_print

دو سویه بودن هرنهضت حقیقتی است که به نظر می رسد برای تحلیل و واکاوی آن ، باید هردو سوی آن نهضت مورد بررسی قرار گیرد، چرا که اگر سهم وسیعی از تحقیقات و بررسیها ی مربوط به یک وجه نهضت باشد ، نتیجه ی مطلوب نخواهد داشت.
بررسی نهضت عظیم امام حسین (علیه السلام) نیز مستثنی از این رویکرد نیست.
این مقاله می تواند پاورقی مختصری برای مقالاتی باشد که نهضت حضرت را از بعد شناخت ویزگیهای اصحاب و یاران امام حسین (علیه السلام) مورد تحلیل قراردادند، زیرا قصد این بیان، ارائه سر فصل های خاصی از صفات مثبت و منفی کوفیان است.
چنانکه می دانپم به تناسب موقعیتهای مختلف ، هر ملت و قوم و جمعیتی ،صفات مختلفی را از خود نشان می دهند که ممکن است این صفات ، صفات دیگر را هم تحت الشعاع قرار داده و حوادثی را پایه ریزی کند و موجب ملقب شدن دائمی به این صفت گردد.
اینکه مردم کوفه تشکیل یافته از چه ترکیبی بودند ، حاشیه ای برای این موضوع است که فقط به ذکر نام این ترکیب چیده میشود: ۱-عرب ۲-غیر عرب ۳- مسلمان ۴- غیر مسلمان ۵- اشراف ۶- جماعت عادی که متعدد بودن گروههای این شهر و ناهمگونی آنها خود دلیلی بر بد نام شدن آنهاست.
مردم کوفه در مواجهه با سه امام معصوم علیه السلام چنین نمود یافتند که ویژگیهای زشت و معصیت بار آنها بر ویژگیهای مثبت آنان غالب شده و موجبات تباهیشان را فراهم کرد، که این خود هشداری است تا انسان هیچگاه به دلیل داشتن صفات ممدوح خود را از اشتباه مصون نداند و همیشه هوشیاری خود را حفظ نماید که این هم میسر نیست مگر با توسل به دامان پاک ائمه اطهار(علیهم السلام).
با این مقدمه نخست چند ویزگی مثبت کوفیان را از نظر میگذرانیم:
الف) شجاعت: این ویزگی در کلام امام علی علیه السلام هم بصورت مدح و هم بصورت گلایه در قبال عکس العملهای نامناسب آنها در مقابله با شامیان و ترس از آنها آمده است، اما چون شجاعت آنان به معنای حقیقی کلمه نبود که عبارتست از “اعتدال بین جُبن و تهور” یا “مدیریت عقل در هنگام خشم و غضب”، بنا بر این کارآیی شجاعت آنان در جریان عاشورا از بین رفت و باعث تنها گذاشتن جناب مسلم سفیر امام و بعد نیز خود امام علیه السلام شد. ولی بعد ها این عنصر در قیام توابین و مختار دوباره بروز نمود که خود تحلیلی دیگر می طلبد.
ب)حمییت دینی : این صفت نقش مهمی در عزل فرماندار شراب خوار و فاسق کوفه “ولیدبن عقبه” داشت و نیز باعث عزل عثمان شد.آن زمان که کوفیان شاهد زیر پا گذاشتن مقررات اسلام از جانب وی شدند. لکن این صفت نیز به دلیل عدم تفقه صحیح و نیز گرایش آنان به دنیا طلبی کم رنگ شد و باعث اضمحلال حکومت حق حضرت علی علیه السلام شدند.
ج) علم کوفیان: با آنچه از کتب تاریخی بر می آید، کوفه مملو از عالمان به قرآن و احادیث نبوی بود.عالمانی که قرآن در سینه ی آنان حک شده بود و صدای تلاوتش همیشه به گوش میرسید. اما باز به دلیل سطحی نگری ، یکسو نگری ، تندروی،عدم حساسیت دینی و کینه توزی در بزنگاه ایمان و عقل باختند و اکثرییت خوارج را این قاریان و عالمان تشکیل دادند.و این هشداری است بس مهم بر منتتظرانی که عنصر شجاعت ، محبت و علم برای آنها بخوبی تفهیم نشده و این کلمات بصورت بسته بندی شده و در شکل بسیار زیبا به آنان هدیه شده است، صرف نظر از معنی و مفهوم به عبارت دیگر سیر شدن قبل از تشنگی …
در آخر مطالب به چند ویژگی بازر و منفی کوفیان که آنها را ملعون ابدی نمود اشاره می گردد:
۱) گرایش به رفاه و راحتی
۲) عدم پذیرش نظم و سخت بودن قبول نظم و انسجام در آنان
۳) توقف در برداشتهای عقلی شخصی و صاحب نظر دانستن خود ( اجتهاد ناصحیح)
۴) تحت تأثیر احساسات قرار گرفتن ( عزم یافتن با احساسات و سستی با فروکش شدن احساسات )
۵) غَدًر و فریبکاری ( ضرب المثلهایی چون : الکوفی لا یوفی « کوفی وفا ندارد» و اَغدرُ مِنَ الکوفی « فریبکارتر از کوفی» برگرفته از این خصلت شوم کوفیان است ) ( غدر : نقض عهد و خیانت)
چه زیبا گفت آن دردمندی که :
هشدار امام حسین علیه السلام را منتظرانش کشتند !!!