سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

هفت خطاب تکان دهنده

image_pdfimage_print

حضرت علی (ع) هنگام مراجعت از جنگ «صفین» وقتى نزدیک کوفه، کنار قبرستانى که بیرون دروازه قرار داشت رسید، رو به سوى قبرها کرده، چنین فرمود:

«یَا أَهْلَ الدِّیَارِ الْمُوحِشَهِ وَ الَْمحَالِّ الْمُقْفِرَهِ وَ الْقُبُورِ الْمُظْلِمَهِ! یَا أَهْلَ التُّرْبَهِ! یَا أَهْلَ الْغُرْبَهِ! یَا أَهْلَ الْوَحْدَهِ! یَا أَهْلَ الْوَحْشَهِ! أَنْتُمْ لَنَا فَرَطٌ سَابِقٌ وَ نَحْنُ لَکُمْ تَبَعٌ لاحِقٌ، أَمَّا الدُّورُ فَقَدْ سُکِنَتْ، وَ أَمَّا الأَزْوَاجُ فَقَدْ نُکِحَتْ، وَ أَمَّا الأَمْوَالُ فَقَدْ قُسِمَتْ، هَذَا خَبَرُ مَا عِنْدَنَا فَمَا خَبَرُ مَا عِنْدَکُمْ؟ثُمَّ الْتَفَتَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ: أَمَا لَوْ أُذِنَ لَهُمْ فِی الْکَلامِ لاَ َخْبَرُوکُمْ أَنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوى».

«اى ساکنان خانه هاى وحشتناک و مکان هاى خالى، و قبرهاى تاریک! اى خاک نشینان! اى غریبان! اى تنهایان! اى وحشت زدگان! شما در این راه بر ما پیشى گرفتید، و ما نیز به شما ملحق خواهیم شد، اگر از اخبار دنیا بپرسید: به شما مى گویم: خانه هایتان را دیگران ساکن شدند، همسرانتان به نکاح دیگران در آمدند، و اموالتان تقسیم شد، اینها خبرهائى است که نزد ما است، نزد شما چه خبر؟!»

سپس رو به یارانش کرده، فرمود:

«اگر به آنها اجازه سخن گفتن داده شود حتماً به شما خبر مى دهند: بهترین زاد و توشه براى این سفر پرهیزکارى است».

امام علی(ع) اموات آن گورستان را با هفت خطاب تکان دهنده مخاطب ساخت:

  یَا أَهْلَ الدِّیَارِ الْمُوحِشَهِ… اى ساکنان خانه هاى وحشتناک
  وَالْمَحَالِّ الْمُقْفِرَهِ… و سرزمین هاى خالى
  وَالْقُبُورِ الْمُظْلِمَهِ … و قبرهاى تاریک
  یَا أَهْلَ التُّرْبَهِ … اى خاک نشینان
  یَا أَهْلَ الْغُرْبَهِ... اى غریبان!
  یَا أَهْلَ الْوَحْدَهِ … اى تنهایان!
  یَا أَهْلَ الْوَحْشَهِ … و اى وحشت زدگان

امام علی(ع) در واقع با این تعبیرات فرجام زندگی دنیارا برای انسان یادآور شدند که سرنوشت انسان  چگونه خواهد بود، اگر امروز در دنیا در امکانات و خانه های مرفه زندگی می کند و تمامی آسایش را برای خود فراهم نموده و غافل از مرگ به خوشی هایش می پردازد، فردا در سرزمینی اقامت کرده و در منزلی سکنی خواهد گزید که خصلتهایش چنان است که بازشمرد، آن بزرگوار در آخر بهترین توشه ی انسان را که می تواند در دنیا کسب نماید تقوی معرفی میفرماید:

«…أَنَّ خَیْرَ الزَّادِ التَّقْوى».