سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

وجه شباهت امام زمان (عج) با امام رضا (ع) «۲»

image_pdfimage_print

توجه و دقت در اثرات تربیتی زیارت و مقایسه و تغییر احوالات زائر قبل و بعد از زیارت، در تعمیق اعتقاد به اصل مهم امامت، اثرگزارمی باشد. وجود حرم مطهر علی بن موسی الرضا (ع) در کشور ایران برای شیعیان و ارادتمندان ملجأ و حصن حصینی برای در امان ماندن از فتنه هایی خصوصاً درحوزه اصل امامت است. این بارگاه عظیم و باصفا مرکز پاسخگویی به تمام مسائل روحی و روانی و دنیوی و اخرویست، پناهگاهی امن برای درماندگان و چشمه ای است گوارا برای تشنگان علوم و معارف اهل بیت(ع). در تمامی ابواب رحمت خداوند متعال این فیوضات جاریست، اما در مورد امام رضا(ع) به صورت خاص آمده است: که گره های شما به دست امام رضا(ع) باز می شود.
یکی از گره های بسیار پیچیده و سختی که اثراتش دامن همه را گرفته، گره بزرگ غیبت است که قطعاً با عنایت آن بزرگوار می توان گشود و این دوران را به دوران ظهور وصل نمود. و این اصطلاح اهل ذوق که می گویند: راه ظهور از خراسان می گذرد، اشاره به همین کرامت و عنایت حضرت دارد. اما با چنین قدرت و عظمتی که از آن بزرگواران ذکر می شود، چرا برخی القاب آن بزرگواران تناقض ظاهری دارد و به جای نشان دادن اقتدار امام، مظلومیت ایشان را بیانگر است؟
یکی از این القاب که جزو وجه شباهت هایی دیگر امام زمان (عج) با امام رضا (ع) نیز می باشد، لقب “غریب الغرباء” است. این لقب در ظاهر و در مقابل خیل زائرین و ارادتمندان حضرتش، هم خوانی ندارد، چرا که از اقصی نقاط دنیا نیز به زیارت امام هشتم آمده و دست بر سینه و با احترام، بر آن بزرگوار حتی با همین لقب سلام داده و وارد حریم منور رضوی می شوند.
در اینکه فلسفه ی این لقب و مشابهت ایشان با امام زمان در این لقب چیست، و علت غربت چه می باشد نکته ی ظریفی وجود دارد؛ بر خلاف نظر آنانکه می پندارند حضرت امام رضا(ع) به خاطر دور بودن از وطن به این صفت ملقب شده، باید گفت که حقیقت امر و فلسفه این لقب، عدم شناخت شایسته و بایسته نسبت به وجود مقدس امام رضا(ع) می باشد. در حقیقت به کسی غریب گفته می شود که مقام و موقعیت و منزلت و جایگاهش شناخته نشده مانده و آنگونه که باید از ماهیت وجودی آن فرد بی خبر باشند. به عبارتی دیگر غریب سه نشانه دارد:
۱- متروک، یعنی ترک شده
۲- مهجور:دور مانده، جدا افتاده، هجران کشیده
۳- معطّل: تعطیل شده، بلاتکلیف، منتظر، فرو گذاشته شده
۴- قلت اعوان و انصار: کمی یاریگران و خادمان عونت دهندگان
و تمامی این معانی در لقب “غریب” نهفته است.
یعنی وجود شریف امام زمان(عج) و امام رضا(ع) که وجه مشترکی در این لقب دارند، هم متروک، هم مهجور و هم معطل واقع شده اند، آن هم از طرف دوستان و ارادتمندان و آنانکه ادعای حبّ و معرفت و دوستی با آن بزرگواران دارند. آری اگر به سراغ امام:
• اگربه سراغ امام فقط جهت طلب حاجات نجات از سختی ها و گرفتاری ها رفته شود
• اگربه سراغ امام فقط برا ی ثواب و پاداش و تجارت رفته شود
• اگر به سراغ امام فقط برای شفای مریضی ها رفته شود
• اگر به سراغ امام فقط برای برآوردن آرزوها رفته شود
• اگر به سراغ امام فقط برای درد دل و خالی کردن غصه ها رفته شود
• اگر برای امام وطن خاص و مکان خاص در نظر گرفته شود
• اگر برای امام محدوده و زمان خاص درنظر گرفته شود
• اگر امام در دنیا یار و اعوانی و نصرت دهنده قلیل و انگشت شماری داشته باشد و در میان جمعیت چند ده میلیونی ۳۱۳ نفری تجمع قلوب پیدا نکنند
• اگر از امام آنچه که باید، پرسیده نشود (از امام موسی کاظم(ع) نقل است که می فرماید:«…هَذَا أَخُوکُمْ عَلِیُّ بْنُ مُوسَى عَالِمُ آلِ مُحَمَّدٍ فَاسْأَلُوهُ عَنْ أَدْیَانِکُمْ‏ وَ احْفَظُوا مَا یَقُولُ لَکُمْ …» )
و ….
چنین امام مهجور و متروک و معطل شده به اوج غربت و مظلومیت برده می شود. و این لقب از شباهت های دیگر میان این دو امام هُمام است، که یک قدم در رفع غربت امام عصر(عج)، رفع غربت از امام رضا(ع) می باشد، آن هم با شناخت و معرفت بیش از پیش و توسل و التجاع به درگاه آن امام رئوف.
وجه دیگری که از مشابهت های این دو امام گرانقدر می باشد، داشتن دلی پاره از غصه و غم مردم و امّت و دوستان و ارادتمندان است. محل شاهد براین وجه تکه شعری از امام رضا(ع) که به عنوان تکمله ای بر شعری که دعبل خزاعی در رثای آل محمد (ع) سروده بود، فرمود:

 

قَبْرٌ بِطُوسٍ یالَها مِنْ مُصیبَهٍ اَلَحَّتْ عَلَى اْلاَحْشآءِ بِالزَّفَراتِ
اِلَى الْحَشْرِ حَتّى یَبْعَثَ الله ُ قائِما یُفَرِّجُ عَنَّا الْهَمَّ وَالْکُرُباتِ

زهرا جان! قبری هم از فرزندان تو در طوس است که مصیبتش جانکاه و سوزنده است
تا خداوند قائمی را برانگیزد و همّ و غم ما را بزداید.

یا علت انتخاب منزل بانویی بنام “بسنده” در میان خیل استقبال کنندگان از حضرت امام رضا(ع) زمانیکه به مرو رسیدندکه از ویژگی های خاص این بانو ” اخلاص ” و با خود در میان دیگران بودن” میباشد.
و یا رضایت دادن همه ی مردم به ولیعهدی امام رضا(ع)، بجای اینکه ایشان را به ولیّ و سرپرستی مطلق بپذیرند و طالب حاکمیت امام در جامعه باشند، به ولیعهدی ایشان رضایت داده و بدین وسیله درد و غصه ی حضرت را افزون نمودند؛
که این ها همه و همه دلایلی متقن بر دل پر از درد و غصه ی امام رضا(ع) و امروز نیز غصه دار بودن فرزند صالحش امام عصر(عج) می باشد که بجای حاکمیت و در دست داشتن رتق و فتق امور مردم جهان در غیبت کبری به سر می برند و باکمی دقت و توجه می توان آنچه که موجب طولانی شدن این وضعیت بسیار نامطلوب می گردد را به صورت کلی چنین احصاء نمود:
• ضعف امام باوری
• ضعف امام یاوری
• ضعف امام داوری
و بیشترین درد حضرت از منتظرانش به خاطر:
• فراموشی امام در بیشتر آنات و لحظات زندگی
• عدم جدی گرفتن مسأله غیبت
• دلخوش بودن به لذتهای زودگذر
• بینش باقی و بقاء بخشیدن به دنیای فانی به جای سعی و تلاش
• عدم توجه کافی به آداب زندگی در نظام ولایی
• عدم اخلاص در کارها
• نتیجه محوری به جای وظیفه محوری
• ترک وظایفی چون امربه معروف و نهی از منکر به جای ادای آن و آماده سازی جامعه برای ظهور و دولت جهانی حضرت، که همه ی این موارد قلب نازنین حضرت حجت را جریحه دار نموده و هر روز بر این درد، دردی دیگر افزوده می شود.
که در رفع این درد سنگین حضرت نیز، معرفت افزایی و سپس تلاش در انجام وظایف نسبت به امام عصر(ع) قدم هایی موثر می تواند باشد.

 

(برگرفته از سخنرانی دعای ندبه ی مشتاقان ظهور در ۶ شهریور۹۴ )