سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

پاسخ امام کاظم(ع) به سوال جبر و اختیار

image_pdfimage_print

محمدباقر مجلسی داستانی را روایت می‌کند که در آن ابوحنیفه به دیدار امام جعفر صادق(ع) می‌آید تا از او در مورد مسئله ای سؤال کند که با پسرش کاظم(ع) که در آن موقع پنج سال داشت مواجه می‌شود.

ابوحنیفه سؤالی را که برای امام صادق(ع) آماده کرده بود از امام کاظم(ع) می‌پرسد:

پسر! گناه از کجا صادر می‌شود؟ از طرف خداست یا از طرف بندهٔ خدا؟

امام کاظم(ع) پاسخ می‌دهد:

«یا از طرف خداست و بنده هیچ نقشی در آن ندارد که در آن صورت خداوند بنده را به خاطر چیزی که در آن نقشی نداشته تنبیه نمی‌کند، یا از طرف خداوند و هم از طرف بنده است که در آن صورت خداوند شریک قوی تر است و شریک قوی تر حق ندارد ضعیف تر را به خاطر گناهی که هر دو در آن نقش داشته‌اند تنبیه کند، یا از طرف بنده است و خدا در آن نقشی ندارد که در آن صورت اگر خدا بخواهد بنده را می‌بخشد و اگر نخواهد تنبیه می‌کند، و خدا کسی است که کمکش در همه حال طلب می‌شود».
نقل است که ابوحنیفه با شنیدن این پاسخ، خانهٔ امام صادق(ع) را ترک کرده اظهار داشت که این پاسخ برایش کافی بوده است.

۱