سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

پنج اقدام فرهنگی

image_pdfimage_print

امام حسن عسگری (ع) در دوران امامت خویش که بدلیل اختناق شدید شیعیان و موضوع امامت چون یک شهروند عادی زندگی میکرد ولی با اینحال حکومت وقت نیز محتاطانه اعمال و حرکات ایشان را زیر نظر داشت و آخر سر نیز به سامرا تبعید و در کنترل شدید روزگار بسر بردند بطوریکه از طرف حکومت وقت بالاجبار دو روز از هفته را در دارالخلافه حضور می یافتند. و این کار ظاهرا محترمانه نسبت به شخص امام در حقیقت وسیله کنترل ایشان توسط حکومت بود.

این کنترل بقدری شدید میبود و شیعیان حضرت طوری زیر نظر بودند که در یکی از این حضورهای امام در دارالخلافه که جمعیتی منتظر دیدار با امام بودند امام توقیعی به این مضمون به آنها فرستاد:

«الّا یُسلمنَّ علیَّ احدٌ و لا یُشیرَ الیَّ بیدهِ و لا یُؤمی فانّکم لا تؤمنون علی انفسکم»

«کسی بر من سلام و حتی اشاره هم بطرف من نکند زیرا که در امان نیستید»

و این دوران امام عسگری بی شباهت به دوران امام رضا(ع) در زمان مامون نبود، که ظاهرا احترام و حرمت امام را نگهداشته اما باطنا تمامی اعمال و حرکات ایشان را تحت نظر گرفته بودند.

اما با این وضعیت امام حسن عسگری (ع) پنج اقدام مهم فرهنگی را در دوران امامت خویش به انجام رساندند:

  • طرح واحیای اربعین حسینی (که در روایتی نشان مومن خواندند و امروز همایش بزرگ اربعین مرهون اقدام مهم ایشان در این زمینه است)
  • طرح و تبیین مقام نواب و وکلای امام (« فَأَمَّا مَنْ کَانَ مِنَ الْفُقَهَاءِ صَائِناً لِنَفْسِهِ، حَافِظاً لِدِینِهِ، مُخَالِفاً لِهَوَاهُ، مُطِیعاً لِأَمْرِ مَوْلَاهُ فَلِلْعَوَامِّ أَنْ یُقَلِّدُوهُ»). (ذیل تفسیر آیه ۷۸ سوره بقره در تفسیر منسوب به امام حسن عسگری(ع) ص/ ۳۰۰)
  • یادگیری مکانیسمهای دینداری در زمان غیبت علی الخصوص مسأله مهم تقیّه (در این زمینه به روایاتی در مورد تقیه میتوان مراجعه کرد که امام (ع) هم در مورد بکار گیری تقیه بیشترین روش ها را اعمال می کردند).
  • پراهمیت خواندن امر برائت (امام فرمودند: کسی که نمی تواند با طاغوت صفتان مقابله کند اگر در خلوت بیزاری بجوید خداوند این بیزاری او را توسط ملائکه الله به آسمان می برد و بر او درود می فرستد).
  • تبیین نکات مهم اخلاقی (دعوت به صبر و نمازشب و ایجاد روحیه و حال و هوای انتظار از جنله سفارشات و فرمایشات حضرت می باشد که در نامه های ایشان به ابن بابویه قابل رجوع است).