سحاب اندیشه

سایت سحاب اندیشه

کارنامه ی انبیاء

image_pdfimage_print

حفظ کرامت انسانی یعنی حریت، آگاهی، قدرت، که خداوند به انسان عطا فرموده، از عمده رسالت های انبیاء عظام بوده است که برای این هدف مقدس، تلاش های فراوان نموده و زحمت های زیادی را متحمل شدند.

این سه ویژگی کرامت، در حقیقت، آستانهٔ تحریک هر انسانی بوده و جزء حریم‌های او به شمار می‌آید و هرچیزی که این‌سه‌ مورد را تحریک کند، از نظر اسلام، ضد دینی محسوب می گردد.
انسان با رشد و تقویت کرامتش است که می‌تواند قله‌های انسانیت را پیموده و تا جانشینی خدا در روی زمین که از دیگر رسالت های انبیاء می‌باشد صعود نماید.
مأموریت انبیاء، ابلاغ جانشینی خدا در روی زمین می‌باشد؛ و جانشین باید قدرت و حریت و آگاهی (کرامت) داشته باشد با این تفاوت که جانشین خداست و باید به خدا پاسخگو بوده و بعبارتی گزارش کار بدهد.
آنچه لازمه ی محقق شدن این هدف پیامبران است، ایجاد تمدن می‌باشد، همان مدنیتی که، پیشرفت و توسعه و سعادت انسان در آن به منصه ظهور برسد.
از نشانه‌های این مدنیت «ایمان» است. ایمان به معنای آرامشی است که در آن انسان به گذشته حسرت و از آینده ترس نداشته باشد؛ لذا در هر جا مؤمنی باشد در حقیقت بخشی از بستر مدنیت پهن و آماده شده است‌.


پایه دوم مدنیّت «قانون» می‌باشد؛ وجود نظم و تدبیر و حرمت و محدوده‌ها و باید و نبایدها.
و سومین پایه مدنیت «عمران» به معنای رشد و توسعه و تکنولوژی و پیشرفت و آبادانی است.
نکته دیگری که در موضوع مدنیت قابل طرح است مشخصه‌های این تمدن می‌باشد؛ بعبارتی زمانیکه تمدنی با پایه‌های ایمان و قانون و عمران ایجاد شد، *تولّد، ترتّب و تهذّب* از ممیزه‌های آن تمدن به حساب می‌آید و ارزیابی مدنیت و تمدن یک جامعه با این سه عنصر انجام خواهد گرفت.
تولد یعنی تولید در هر زمینه: تولید فکری، تولید و رشد اقتصادی، اجتماعی، آموزشی.
ترتّب یعنی به اولویت‌بندی کشاندن امورات و نظم و ترتیب و سیستم و نظاممند کردن آنها و تغییر دادن بر طبق شرایط و زمان و اقتضائیات.
و تهذب هم به معنای طیب و طاهر و پاکیزه بودن از جهت اخلاق و اخلاق حرفه‌ای داشتن در هر امری.

پیامبرخدا(ص) برای ایجاد مدینه‌‌النبی و مدنیت، انسان را سفارش به قیام جهتِ ایجاد چنین تمدنی دعوت می فرماید:

* قُلْ إِنَّمَا أَعِظُکُمْ بِوَاحِدَهٍ ۖ أَنْ تَقُومُوا لِلَّهِ مَثْنَىٰ وَفُرَادَىٰ ثُمَّ تَتَفَکَّرُوا ۚ مَا بِصَاحِبِکُمْ مِنْ جِنَّهٍ ۚ إِنْ هُوَ إِلَّا نَذِیرٌ لَکُمْ بَیْنَ یَدَیْ عَذَابٍ شَدِیدٍ*

*آیه ی ۴۶/ سوره ی سباء*


آخرین مورد از کارنامه ی انبیاء، اخلاقیات می‌باشد.
حفظ اخلاق و ترویج و اتمام مکارم اخلاقی از رسالت انبیاء بوده و حتی می توان گفت که احکام نیز در این راستا وضع شده است.
در حقیقت لایه ی اول دین، اعتقادات، لایه ی دوم اخلاق و در لایه ی سوم احکام قرار گرفته است و نکته ی قابل توجه اینکه جلوهٔ اعتقادات و احکام باید در اخلاق درونی و بیرونی انسان ها دیده شود، آن هم به صورت کاملا حرفه‌ای‌.
آری اخلاق است که در تأثیرگذاری و دین پذیر کردن دیگران نیز نقش عمده را ایفا می‌کند.
مثلاً اخلاق روزه‌دار، اخلاق نمازگزار، اخلاق پزشکی، اخلاق مدیریت، اخلاق معلم و… .
و بدین ترتیب انبیاء و در ختم آنها پیامبراکرم(ص) با چنین کارنامه ی درخشانی به سوی بشریت مبعوث گردیدند.